Een blinkend spoor - pagina 41

ceerde mensen worden gezocht. Toch willen we niet weg- zijn op de gereformeerde beginselen, hier verder buiten

groeien van wat wij altijd hebben willen zijn, een christe- beschouwing.

lijke universiteit. Maar wat, als het geval zich voordoet Wat de studenten betreft moet nadrukkelijk geconsta-

dat niemand kan worden gevonden uit de aan ons geest- teerd worden dat de binding aan enige grondslag van de

verwante kring? Dan zal toch moeten worden overgegaan oprichting af niet doordacht is en dat de regeling van hun

lot de aanstelling van een niet-geestverwant? toelating en studie, voor zover die het christeüjk karakter

Het benoemingsbeleid der Vereniging is vooral door het der universiteit betrof, rommehg en inconsequent ge-

gebondenheidsstandpunt een vermoeiende en pro- noemd moet worden, zoals in het historisch overzicht

zaïsche, maar toch ook treffende vertolking van Guido hierna zal worden aangetoond. Maar voorlopig blijven

Gezelle's moedige poëtische belijdenis uit de vorige eeuw we nog even bij het in kaart brengen van de gegevens,

Het leven is: geen vreed' alhier, waarbij overigens al wel iets van die inconsequentie

geen wapenstilstand vragen. blijkt.

Het leven is: de kruisbanier Van de oprichting af is zeer uitdrukkelijk gesteld dat

lot in Gods handen dragen. ieder, die daartoe bekwaam en gerechtigd was, als stu-

dent welkom was. De nieuwe school verklaarde niet sec-

tarisch te zijn en had niet minder dan een nationale

De gebondenheid der studenten het grote probleem pretentie (waarover in een volgend hoofdstuk nader). Al

in zijn rectorale oratie van 1881 zei Kuyper:

Als derde en moeilijkste materie bij het gebondenheids- Aan Uw overtuiging, we zeggen het U telkens en herhalen

standpunt moet dan de binding der studenten aan de het hier ook openlijk, doet niemand onzer geweld aan. Al

orde gesteld worden. Omdat deze zaak nooit in haar wilde een zoon uit Israël, ja van den Islam, bij onze lessen

geheel is behandeld, schenken we er bijzondere aandacht komen, de toegang staat open, de studie blijft vrij.

aan en trekken we er veel ruimte voor uit, ook omdat bij Duidelijk hierover is driejaar later ook Fabius:

de beoordeling van de recente moeilijkheden — de vraag Uw komen hier is vrij. Te weten, bij de vele belemmerin-

of studenten, die met de doelstelling van de VU niet gen, die U in den weg worden gesteld, om ons te naderen,

instemmen bepaalde bestuursfuncties aan de VU mogen wordt onzerzijds niet bovendien de eisch gesteld, dat Gij

bekleden — de historische achtergrond teveel verwaar- met de beginselen onzer Stichting instemt.

loosd is. Wekten uitspraken als deze van gezaghebbende mannen

de indruk dat alle studenten ongeacht hun levensbe-

We proberen eerst deze zeer ingewikkelde kwestie tot een schouwing aan de VU welkom waren, dan rijst de vraag

overzichtelijk schema te herleiden, om vervolgens bij en- hoe dit te rijmen is met de hiervóór kort aangeduide

kele hoofdmomenten na te gaan of er in deze zaak mis- „universitas docentium et discentium". Konden de stu-

schien sprake is van wat in het vorige hoofdstuk aan de denten zich, als er spanningen over levensbeschouwelijke

orde werd gesteld ten aanzien van de grondslagformule- zaken tussen hen en hun hoogleraren zouden komen —

ring: Is er dan bij de gebondenheid der studenten moge- en ze kwamen! — beroepen op wel openbare, maar toch

lijk sprake van beginselverzaking? persoonlijke uitspraken van Kuyper en Fabius? Bij zulke

Eerst dan de poging het gebondenheidsstandpunt der conflicten is toch het laatste woord aan statuten en regle-

studenten tot eenvoudige vormen te herleiden. menten. Maar bij het zoeken naar binding aan een

Bij Kuyper leefde sterk de gedachte van de „universitas grondslag komt men, waar het de studenten betreft, in de

docentium et discentium", de eenheid van hen die onder- mist en raakt men het spoor bijster. Het reglement voor

wijs geven met hen die dat ontvangen. Doel van die de VU noemt in het laatste artikel (24) de studenten

eenheid, die universiteit, is bevordering van Gods eer op slechts terloops in het tweede Ud:

het terrein der wetenschappen. Dat veronderstelt dat die Het „nil contra Deum aut bonos mores" (niets tegen God

doelstelling zowel bij docenten als bij studenten moet of tegen de goede zeden) indachtig, zullen directeuren,

leven. Om de zaken niet te ingewikkeld te maken laten curatoren, hoogleeraren en studenten dienovereenkom-

we de nadere bepaUng, dat alle onderwijs gegrond moest stig steeds.. . de School hebben dienstbaar te maken aan

37

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen