Een blinkend spoor - pagina 178

Epiloog

Het IS tijd de cirkel te sluiten tieke partijen enzovoort meer doel dan middel worden,

In de Proloog werd gekozen voor de thematische werk- een bepaalde vorm van polarisatie

wijze, in negen hoofdstukken werd vervolgens getracht Als latere generaties, vooral na 1945, dit proces van zuil-

die methode gestalte te geven en nu aan het eind zien we vorming naar verzuiling gaandeweg duidelijker gaan

de consequentie Van de duizenden aantekeningen, in ontwaren en laken, komt de derde fase, die van de ontzui

vele mappen verzameld, zijn er slechts enkele honderden ling

benut Men kan dan ook zonder veel kans op tegenspraak De vergelijking van het historisch proces bij drie zo ver-

zeggen Er staan in dit boek over honderd jaar Vereni- schillende groepen wekt soms irritatie Begrijpelijk Want

gingsgeschiedenis veel meer dingen niet vermeld dan wel waar de sociologie bij de beoordeling van historische

— Tot troost, als daaraan behoefte mocht bestaan, kan processen overheerst, ontstaat licht een vertekening, zo-

gezegd worden dat D V bij het jubileum van de VU in als eerder religieuze, nationale of economische overheer-

1980 evenals dat in 1930 en 1955 gebeurd is,' een boekje sing historische beoordelingen vertroebeld hebben Het

het licht zal zien dat veel zakelijke gegevens zal verschaf- begrip „emancipatie" bij die drie zo verschillende groe-

fen pen als Gereformeerden, Rooms-Katholieken en onker-

kelijke arbeiders krijgt een wel heel zwaar accent Daar-

Voor het scheiden van de markt nog twee andere opmer- naast vallen te weinig accenten op andere, soms daarach-

kingen ter liggende doelstellingen van de drie groepen Om het

De eerste bedoelt een belofte in te lossen, m hoofdstuk concreet te stellen Als men bij de emancipatie der Ge

VIII gedaan, toen bij de bespreking van het afnemend reformeerden naast het streven naar materiele lotsver-

percentage gereformeerde studenten aan de VU de term betering ook plaats inruimt voor hun ideaal zich in te

„ontzuiling" gebruikt werd en uitleg daarvan aan het slot zetten voor herkerstening van het nederlandse volk en de

van dit boek beloofd is Daarbij wordt dan gelijk aange- erkenning van Gods soevereiniteit op alle levensterrei-

knoopt bij de betekenis van de uitdrukking „historische nen, geldt dat dan ook voor de emancipatiebeweging van

bijziendheid" m hoofdstuk IX gebezigd Beide termen de socialistische arbeiders'' Het ontkennend antwoord op

raken een zelfde zaak, namelijk deze, dat wie intensief die vraag leidt tot de constatering dat hun emancipatie-

bezig IS met een bepaalde persoon, groep of gebeurtenis, streven dan ook wel anders geaard zal zijn

licht gevaar loopt te menen met iets unieks van doen te We voegen daar onmiddellijk aan toe dat de drie bewe-

hebben In dit geval Vereniging en VU te schetsen als gingen desondanks veel gemeen hebben Ze zijn alle drie

iets zo uitzonderlijks, dat men over het hoofd ziet dat in overtuigd van de noodzakelijkheid van krachtige organi-

die zelfde eeuw ook elders of in dezelfde streek of het- satie, streven alle drie naar lotsverbetering, hebben in

zelfde land soortgelijke verschijnselen zich voordoen Kuyper, Schaepman en Troelstra hun hoog vereerde lei-

De strijd van de gereformeerde „kleme luyden" om- ders enzovoort

streeks 1880 kan men vergelijken — niet gelijkstellen' — Het is hier met de plaats op deze belangwekkende en

met die van twee andere achtergestelde groepen de belangrijke zaken in te gaan Dat is elders door meer

Rooms-Katholieken en het onkerkelijke deel van de ar- bevoegden gebeurd ^ Hier wordt volstaan met de waar-

beiders Deze drie groepen hebben bij hun streven veel schuwing Wat in voorgaande negen hoofdstukken be-

dingen gemeen Ze vochten voor een eigen pers, eigen handeld wordt, IS minder uniek dan uithchting uit het

organisaties, eigen pohtieke partij, eigen onderwijs enzo- geheel der historische gebeurtenissen m de laatste eeuw

voort Dat leidde tot zuilvorming, wel te onderscheiden zou kunnen suggereren

van verzuiling Van dat laatste spreekt men eerst als, grof

gezegd, op den duur die eigen organisaties, scholen, poli-

I Opgaven betreffende de Vnje Universiteit (1930) en Gegevens ^ We verwijzen nogmaals naar de verhelderende studie van

betreffende de Vrije Universiteit (1955) beide zonder J Hendriks, De emancipatie van de Gereformeerden (1971)

auteursnamen

174

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen