Een blinkend spoor - pagina 90

Particuliere geldmiddelen (I) in het algemeen totaal. Toch kan men het kwalijk veel noemen als men

bedenkt dat dit bedrag de som is van de jaarsalarissen van

Eerst dan over de particuliere middelen, waarop men in acht hoogleraren; tegenwoordig zou dit totaal nauwelijks

het begin uitsluitend was aangewezen. Velen achtten die voldoende zijn om één hoogleraar vier maanden uit te

noodzaak geen kwaad, maar waren overtuigd dat dit een betalen.

gewenste toestand was. Dr. W. van den Bergh, die enige Hoe kwam men nu aan dit jaarbedrag van f55.000.-? —

tijd aan de VU doceerde, haar als curator van 1886 tot We noemden al de rente van het stichtingskapitaal, op-

1890 diende en hoogleraar zou zijn geworden als zijn genomen in de post „Interest", die met f 5.500.-juist 10%

vroege dood dit niet belet had, zag het subsidiestelsel als van het benodigde opleverde. Bijna de helft van het to-

een principiële fout, omdat de „school der ouders" op taalbedrag van f55.000.- kwam uit de contributies. De

den duur onder staatsbemoeienis zou komen en hij advi- collecten brachten 17% bijeen. Voegt men daarbij 7%

seerde daarom de christelijke lagere scholen subsidie niet gegeven voor het studiefonds en 8% aan giften, dan is de

te aanvaarden. Wat de VU betreft was prof. A.F. de conclusie dat ongeveer 91% van het hele budget door

Savornin Lohman van mening dat subsidie niet zo van- sympathisanten van de Vereniging werd opgebracht.

zelfsprekend was als zijn collega's meenden en dat wat Daartegenover staat slechts 1% van de direct belangheb-

voor de lagere scholen billijk en logisch was niet zonder benden, de studenten, ontvangen aan inschrijf-, college-

meer voor het hoger onderwijs gold. Als straks als tweede en examengelden. Als we schrijven „slechts" 1% moet

de subsidies ter sprake zullen komen zal blijken dat soort- daar wel aan toegevoegd worden dat wat studenten (of

gelijke stemmen in de Vereniging nooit verstomd zijn, hun ouders) aan de kosten van het universitaire onderwijs

ook niet als voortbestaan en noodzakelijke uitbreiding bijdragen altijd heel klein is geweest; op de rekening van

van de VU zonder grote subsidies nauwelijks denkbaar 1975 is dat weliswaar niet minder dan ruim 5 miljoen,

waren. maar dat is dan toch nog geen 2Vi%.

Particuliere middelen dus voorlopig, maar tot welk be- Het gekozen voorbeeld, de staat van ontvangst en uitgaaf

drag? Basis zou zijn de rente van het stichtingskapitaal van 1885, is één van de weinige die een batig saldo aan-

van f 100.000.-. Stelt men voor de begintijd de rente daar- wijst. Dat is het gevolg van het feit dat de post „giften"

van op 4%, dan geeft dat ieder jaar mogelijkheid van uitzonderlijk hoog was: ruim 8%. Maar zelfs van zo'n

f4.000.- vruchtgebruik. Wat zou jaarlijks in totaal nodig gunstige jaarrekening kan men niet meer zeggen dan dat

zijn? Nemen we als voorbeeld uit de beginjaren de staat de Vereniging het hoofd boven water hield. Bovendien

van ontvangst en uitgaaf over 1885, die we op blz. 104 kan men niet zeggen dat de totaaltellingen van de jaar-

afdrukken. Het totaalbedrag komt nauwelijks boven een lijkse rekeningen van lasten en baten, wat toch moest, een

halve ton — voor een universiteit! Er is niet veel boek- oplopende lijn vertoonden. Was in 1885 het eindbedrag

houdkundige kennis voor nodig om die rekening te kun- f55.000.-, in 1901 en 1902 bleef dat beneden de f44.000.-

nen lezen. Ongewild dringt zich een vergelijking op met en in het jaarverslag van 1912 leest men dat er van 1880

recente financiële verslagen van de Vereniging. Kon de tot dan toe van verbreding van financiële grondslag

jaarrekening over 1885 afgedrukt worden op één blaadje, nauwelijks sprake is. Merkwaardigerwijs geeft juist de

het financieel verslag over bijvoorbeeld 1975 vergt 16 periode van de eerste wereldoorlog voor alle oorlogsjaren

grote en dichtbedrukte bladen met duizehngwekkende een stijging te zien en in 1917 komt het begrotingsbedrag

getallen. Het eindbedrag van de jaarrekening van 1885 niet alleen boven de ton uit, maar worden ook alle tekor-

van ruim f 55.000.- is in 1975 gegroeid tot f339.000.000.-. ten van de oorlogsjaren geheel gedekt. Maar in de eerste

Bij het hoofdstuk dat over schaalvergroting handelt Bojaren scheen uitbouw van de universiteit — en dat was

(VIII) komen we hierop terug; nu is het bekijken van de toch van de oprichting af de bedoeling — bij die finan-

rekening over 1885 aan de orde om in het kader van dit ciële situatie uitgesloten. Als dan tóch uitbouw niet alleen

hoofdstuk enig inzicht te krijgen in de voorziening van de nagestreefd, maar ondanks tekorten in bescheiden mate

leeftocht van Vereniging en VU. wordt verwezenlijkt, komt er een factor in het geding die

in geen jaarrekening is af te lezen, maar daarom niet

De grootste post op het lijstje der uitgaven betreft de minder reëel is: geloofsvertrouwen. Zo worden in 1902

honoraria der professoren, meer dan twee derde van het

86

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen