Wetenschap en rekenschap - pagina 523

DE PSYCHOLOGIE AAN DE VRIJE UNIVERSITEIT

haakjes brengen van voor-wetenschappelijke visies ternauwernood sprake zijn

Juist omdat het hier gaat om de vorm die elk individu afzonderlijk aan zijn

gedragsmogelijkheden geeft kan men hier niet abstraheren van doeleinden en

zingeving, zodat hier de basisuitspraken in hoge mate bepaald zijn door de

mensvisie (Freudiaans, Rogeriaans etc ) die men huldigt Vandaar dat het onder-

zoek op dit terrein ook in veel sterkere mate „binnenparadigmatisch" is Het is dit

punt dat Wijngaarden tot zijn stelhng bracht dat ook al was wetenschappelijk

onderzoek op dit gebied broodnodig, dit toch niet wegnam dat hier geen sprake

kon zijn van een scheiding tussen wetenschap en wereldbeschouwing

Een verdere illustratie

In de vakgroep „Theoretische psychologie en Geschiedenis van de psychologie"

wordt uitvoerig onderzoek verricht op het gebied van de fundamentele methodo-

logie van de psychologie Dat onderzoek draagt een historisch en systematisch

karakter In het voor het onderwijs geschreven werk „Inleiding in de grondslagen

van de psychologie" (Sanders e a , 1976) gaan Sanders en zijn medewerkers Ei-

senga en Van Rappard grondig m op de fundamenteel-methodologische vragen

van de psychologie Zij betogen daarin dat wetenschap het product is van een strak

gereglementeerde menselijke cognitieve activiteit waarbij invariante ordeningen

in de werkelijkheid worden aangebracht, waarbinnen men naar wetmatige ver-

banden zoekt tussen de door het ordeningskader zichtbaar geworden data We-

tenschappelijke kennis is daarom nooit absoluut, doch slechts binnen de gekozen

optiek geldig Daarenboven is wetenschappelijke kennis nooit waardevrij, daar de

onderzoeker, welke structurering hij ook in de werkelijkheid aanbrengt, objecten

van onderzoek aantreft die in zijn bestaan functioneren en die als zodanig bete-

kenis voor hem bezitten Waarde en functionaliteit worden derhalve als nauw

verbonden zaken gezien Het is zelfs in de fysica onmogelijk daarvan volledig af te

zien Er is echter wel een groot onderling verschil in de mate waarin waarden een

rol spelen De wetenschappen vormen een hiërarchisch systeem waarbij de ver-

schillende ordeningskaders de werkelijkheid als het ware steeds verder reduceren

tot een niveau waarbij de menselijke betekenisvolheid slechts marginaal wordt de

tijd-ruimtehjke materialiteit, het gebied van de natuurkunde Niet voor niets

waren de orthodoxe behavioristen fysicalistische reductionisten dat gaf hen de

mogelijkheid de menselijke subjectiviteit bij ,,object" en onderzoeker te elimine-

ren

De methodologische problematiek van de psychologie achten de auteurs veel

gecompliceerder dan die der natuurwetenschappen De moeilijkheid in de psy-

chologie is daann gelegen dat er gebieden van de psychologie zijn die sterk

verschillen van die der natuurwetenschappen (de gebieden waarop om de termi-

nologie van De Boer te gebruiken de „tweede natuur" een rol speelt) Het object

van onderzoek is daar met een re-agerend object, maar een actief agerend, dat zelf

517

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen