Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 39

over. Elout van Soeterwoude overhandigde de 305.000 handtekeningen die

er in korte tijd onder geplaatst werden, aan Koning Willem III. Toen de

wet op 17 augustus toch werd getekend, werden de adressen en de organi-

satie van het petitionnement meteen gebruikt voor een jaarlijkse collecte

voor het christelijk onderwijs en voor De Unie: „Een school met den BiJbeF'.

In diezelfde tijd verenigde Kuyper de plaatselijke anti-revolutionaire

kiesverenigingen in één centraal comité, waardoor de Anti-Revolutionaire

Partij tot stand kwam. Een politiek program van 21 artikelen werd 1

januari 1878 door dit Centraal Comité vastgesteld en getekend door de

heren dr. A. Kuyper, de voorzitter, J.A. Wormser, secretaris en E.W.

Heyblom, thesaurier. Hierdoor kreeg de oudste Nederlandse politieke

partij haar vorm. Begin 1879 gaf Kuyper een gebundelde verzameüng van

politieke krantenartikelen uit als commentaar op dit program met de titel

„Ons program". Het boekwerk was 1307 bladzijden dik en kostte het

bedrag van ƒ 15,25. Een verkorte en goedkope volksuitgave van 493 blad-

zijden verscheen in 1880.

In 1878 werden de eerste voorlopige besprekingen gehouden om in

plaats van een christelijke universiteit een gereformeerde universiteit te

stichten.^i Op 22 oktober 1878 werd een voorlopig comité gevormd en op 5

december 1878 vond de oprichting plaats van de Vereenigmg voor Hooger

Onderwijs op Gereformeerden Grondslag. Pas op 14 juni 1879 vindt de

eerste vergadering van Directeuren plaats en daar benoemt men Elout tot

President-Curator.

Wormser is niet betrokken bij deze universitaire aangelegenheden. En

mevrouw Groen is op 14 maart 1879 overleden. Zij kon nog juist de eerste

zijn die één van de honderd aandelen van ƒ 1.000,— kocht, waardoor zij

mede stichtster werd van de Vrije Universiteit. Elout nam het 2e en 3e

aandeel en mr. A.J.Th.Th. van der Hoop verkreeg het 78e aandeel. Elk van

de stichters nam slechts één aandeel, behoudens Elout en P. van Oordt (elk

twee), een onbekende te Rotterdam (negen) en W. Hovy en T. Sanders,

beiden te Amsterdam (elk vijfentwintig).

Kuyper heeft enkele malen aan het adres van zijn studievriend dr. J.J.

van Toorenenbergen een bitter oordeel gepubliceerd over het aandeel van

mevrouw Groen in de stichting van de Vrije Universiteit. Immers deze had

met dr. A.W. Bronsveld in maart en april 1876 het voorstel om te komen tot

een vrije christelijke universiteit getorpedeerd en samen keerden ze zich

nog feller tegen de idee om een vrije gereformeerde universiteit te stichten.

Kuyper schrijft aan Van Toorenenbergen:

„Het was dit, dat Gij, om geen anderen te noemen, tot zelfs bij wijlen mevrouwe de

douairière Groen van Pnnsterer bezoeken gmgt brengen, om den kring mijner meerver-

mogende vrienden toch vooral elke gave en eiken geldelijken steun aan de vrije universi-

teit te ontraden Die bezoekers hebben doel getroffen, want toen, om weer van anderen te

zwijgen, mevrouw Groen van Pnnsterer, die eerst gesproken had van een „iets van haar

kapitaal voor ons te zullen losmaken", kort daarop liggen ging, heeft ze aan haar mon-

dehnge beschikkingen toekomende slechts een betrekkelijk kleine som ons vermaakt" ^^

23

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen