Wetenschap en rekenschap - pagina 499

DE PSYCHOLOGIE AAN DE VRIJE UNIVERSITEIT

gebruikte, of zijn medewerkers niet aanspoorde om deze te ontwikkelen en aan

wetenschappelijke normen te laten voldoen, maar wel dat hij de resultaten

daarvan niet als gegevens met een eigen psychologische waarde beschouwde.

Wijngaarden typeerde zijn werkwijze waarschijnlijk het best in zijn opmerking dat

„ik van hem geleerd heb niet met het onderzoek van een jong kind te beginnen

alvorens samen echt gelachen te hebben" (1961, p. 33). Zelf formuleerde hij zijn

benaderingswijze aldus: „Wanneer ik een mens onderzoek en ik zou tenslotte dan

het resultaat in wiskundige formules vastleggen, dan heb ik het niet meer over de

mens, maar dan heb ik het over de gegevens die ik op mijn papiertje heb staan"

(1950, p. 53).

Had nu deze sterk intuïtief-begrijpende benadering enerzijds tot gevolg dat hij een

scherp oog had voor de vele facetten van het menselijk gedrag, waardoor hij zijn

leerlingen aanspoorde tot een verder verkennen van dit terrein, aan de andere kant

had het ook tot gevolg dat hij, zoals Wielenga opmerkte, „wel eens (naar onze

criteria gemeten) ,gemakkelijk' was met uitdrukkingen als ,in ons laboratorium is

vastgesteld' e.d. Dergelijke uitdrukkingen bleken naderhand wel eens moeilijk te

verifiëren — de noodzaak van verificatie, van toetsing van op exploratief onder-

zoek gebaseerde hypothesen voelde hij niet zo sterk — het waren geen hypothesen

voor hem" (1966, p. 4). Maar, zoals gezegd, dit was gemeten naar de criteria van de

jaren zestig, waarin veel sterker dan voorheen de vraag gesteld werd met welk

wetenschappelijk recht de psycholoog zijn uitspraken deed.

2. UITBOUW EN BEZINNING: DE JAREN ZESTIG

Voordat wij echter ingaan op de ontwikkelingen in de psychologie na Waterink,

willen wij eerst een kort overzicht geven van de algemene tendenzen die zich in de

Nederlandse psychologie van de jaren zestig manifesteerden.

Op het eerste gezicht lijken deze in het verlengde te liggen van de lijnen die en al

waren, zij het dan dat het tempo waarmee de psychologie groeide sterk toenam.

Was het tot de jaren vijftig nog zo, dat dit onderzoeksgebied redelijkerwijs door

één docent te overzien was, daarna gingen ook door de toenemende maatschappelij-

ke behoefte aan psychologische adviezen de ontwikkelingen zo snel dat een derge-

lijk algeheel overzicht onmogelijk werd en voor de onderscheiden vakgebieden af-

zonderlijke docenten aangetrokken moesten worden. Ook aan de V.U. was dit het

geval, wat resulteerde in een verdeling van de psychologie in een vijftal hoofdge-

bieden: de functieleer en algemene methodenleer (Fokkema), de persoonlijk-

heidsleer en conflictuologie (Wijngaarden); een gebied dat naderhand uitgebreid

werd met de klinische psychologie (Cassee), de ontwikkelingspsychologie en pe-

dologie (De Wit), de psychodiagnostiek en bedrijfspsychologie (Drenth) en de

493

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen