Wetenschap en rekenschap - pagina 286

J. L E V E R / L VLIJM

van twee andere groepen (de z.g. Caudo-Dorsale Cellen, CDC) naar het oppervlak

van de zenuwverbinding tussen de beide cerebrale gangliën worden vervoerd.

Voorts toonde hij aan, op grond van de gelijktijdigheid van de activiteiten in de

dorsaal-lichaampjes en in het geslachtsorgaan (de ovotestis, waarin zowel vrou-

welijke als mannelijke geslachtscellen worden geproduceerd), en gezien de effec-

ten van wegname van de lichaampjes, dat deze orgaantjes met de voortplanting te

maken hebben. Boer maakte de eerste gedetailleerde histologische en histoche-

mische studie over de hierboven genoemde typen van neuro-endocriene cellen.

Hij vond dat zij in allerlei opzichten duidelijke verschillen vertonen en dat zij

actieve producenten van klierproducten zijn, die in het bloed worden afgegeven.

Geleidelijk aan rees het vermoeden dat de talrijke typen van neuro-endocriene

cellen en de dorsaal-lichaampjes belangrijke effecten moesten hebben op allerlei

processen in de slakken. Dit voerde tot de conclusie dat een omvangrijk onder-

zoeksprogramma, dat in principe alle organen en weefsels en alle processen in

deze dieren omvatte, nodig was als basis voor het begrijpen van het complete

endocriene systeem. Gedurende de laatste tien jaar zijn grote delen van dit pro-

gramma uitgevoerd. Verscheidene beschrijvende, en deels ook experimentele,

morfologische (anatomie, histologie, electronenmicroscopie) studies werden ge-

maakt van de volgende lichaamsonderdelen: de huid (Zijlstra), het bloedvatstelsel

(Bekius), bloedcellen en bindweefsel (inclusief de bloedkleurstof-producerende

cellen en immunologische reacties; Sminia), het spijsverteringssysteem (speeksel-

klieren, middendarmklier: Meuleman), de nier, de ovotestis (Joosse), de ge-

slachtsafvoergangen (De Jong-Brink), en het spiersysteem (Plesch).

Met betrekking tot zintuig- en zenuwfuncties werden onderzoekingen gedaan over

de evenwichtsorganen (Geuze), de tastzin (De Vlieger, Janse), de smaakzin (Jager)

en de lichtzin (Stoll). In dit verband moeten ook de studies genoemd worden over

de nerveuze regeling van het eetapparaat (Goldschmeding) en over de tentakel-

terugtrekreflex (A.J. Lever). Andere aspecten die experimenteel bestudeerd wer-

den zijn de water-balans (Van Aardt), de effecten van externe factoren op de eileg

(Van der Steen), de koolhydraatstofwisseling (Veldhuijzen), de mineraalstofwis-

seling (De With), de voedselopneming (Scheerboom) en de groei (Dogterom).

Terzelfder tijd werd het endocrinologisch werk voortgezet. Zo werd door Wende-

laar Bonga met gebruikmaking van verbeterde methoden een grondig onderzoek

ingesteld naar de neuro-endocriene cellen in alle delen van het centrale zenuw-

stelsel. Daarbij bleek dat er minstens tien verschillende typen van dergelijke cellen

voorkomen, die alle op karakteristieke plaatsen liggen. De hormoon-afgifteplaat-

sen Uggen aan de buitenkant van talrijke zenuwen en zenuwverbindingen.

Geraerts toonde aan dat de dorsaal-lichaampjes de dooiervorming in de eicellen

en de groei en celdifferentiaties in de vrouwelijke accessoire geslachtsorganen (die

de verpakking van de bevruchte eicellen verzorgen) stimuleren, terwijl de CDC de

ovulatie (het vrijkomen van de eicellen uit het geslachtsorgaan) reguleren, en de

LGC de groei beheersen.

Roubos vond dat de CDC onder nerveuze stimulerende en remmende invloed

282

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen