Wetenschap en rekenschap - pagina 145

DE J U R I D I S C H E FACULTEIT (1880 1980)

aandoende barrières belemmerd, de toenadering kwam voort vanuit zekere af-

standelijkheid Toch overheersten eenvoud en simpelheid, wat indruk maakte,

respect wekte, ook vertrouwen kweekte en affectie wakker nep

Het proefschrift trok bij de promotor Gerbrandy levende gedachten door en dat

niet tot algemeen genoegen De onderneming werd beschouwd als een rechtsver-

schijnsel sui generis, met enkel gekarakteriseerd door het winstmotief of het pro-

duceren van goederen maar ook door het bewijzen van diensten, ten diepste een

door werkgevers en werknemers met hun energie en arbeid, door kapitaalver-

schaffers met hun geld in het leven geroepen en gedragen zowel als in stand

gehouden rechtsfiguur voor wier doen en laten nieuwe regels moesten worden

gesteld In de inaugurele oratie stuitte op enige tegenkanting de nieuwe grond voor

wettelijke huwelijksbeeindigmg de onheelbare tweespalt, al stond daartegenover

dat kwaadwillige verlating — m afwijking van gezaghebbende theologen en juri-

sten, waaronder Anema — met als wettige echtscheidingsgrond werd aanvaard

Misschien heeft het arbeidsrecht De Gaay Fortman, ofschoon daartoe in de

aanvang het best toegerust, niet meer geboeid dan het burgerlijk recht Hij kwam

er in elk geval tot markanter resultaten dan op het gebied van het civiele recht

Maar zijn zienswijze over de verhoudingen binnen de onderneming en haar positie

naar buiten kan gevoeglijk met zijn opvattingen omtrent de rechtspersoon — denk

aan de naamloze vennootschap — verbonden worden en men is hier weer op het

gebied van het civiele recht Veel gewicht hechtte hij aan de verbetering der

menselijke relaties binnen de onderneming Zou men vragen wie de onderneming

bezit — hij had steeds meer oog voor haar samengesteldheid, haar plaatselijke,

landelijke of internationale betekenis en het bij haar betrokken zijn van velen —

dan luidt het verrassend antwoord, dat zij van zichzelf eigenaresse is Hoe zijn

denken steeds zich voortbewoog leert de houding tegenover een bedrijfsbezetting

door arbeiders bij staking hij achtte deze aanvankelijk als inbreuk op het eigen-

domsrecht van de werkgever ongeoorloofd, om later als ultimum remedium,

wanneer de werkgelegenheid in de desbetreffende onderneming in het geding is,

haar met bij voorbaat tot onrechtmatige daad te verklaren Al zijn juridische

arbeid werd gedragen door het besef dat het recht enerzijds een zelfstandige

vertolking van de gedachten Gods is — een traditionele, over Fabius heen aan

Kuyper ontleende uitspraak — anderzijds in gebrekkigheid zich verwerkelijkt ziet

en voor de jurist steeds een geheim blijft bevatten

S Gerbrandy (1914), oudste zoon van P S Gerbrandy bewilligde — hij had een vrij

drukke hoofdstedelijke praktijk als advocaat — in een ordinariaat voor burgerlijk

recht, auteursrecht en recht van de industriële eigendom in 1954, dat hij gedurende

15 jaar zou vervullen In 1947 was hij gepromoveerd op een proefschrift over

Industriële eigendom en subjectief recht De inaugurele oratie had tot onderwerp

Zaken zijn zaken, ofniet^ Dat hij in 1969 het raadsheerschap in het Amsterdamse

Hof aanvaardde hing samen met zijn kijk op de ontwikkeling der universiteiten in

verband met de bestuurshervorming Hij was, hoe zou het anders, volop demo-

141

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen