Wetenschap en rekenschap - pagina 276

J. L E V E R / L . VLIJM

gevoelige dynamische processen van elkaar afhankelijk zijn, waardoor onder meer

hun absolute en relatieve aantallen worden bepaald. De kwalitatieve en kwanti-

tatieve aspecten van deze relaties vormen het veld van studie van populatiebiolo-

gen en oecologen.

Ongeveer tegelijkertijd ontwikkelde zich het onderzoek van het gedrag en van

gedragspatronen (ethologie) en van de fundamentele structuur en werking van het

zenuwstelsel (neurofysiologie), met tevens aandacht voor de processen die leer-

vermogen en geheugen bepalen.

Uiteraard ontstonden de subdisciplines van de biologie niet los van elkaar. Er trad

onderlinge bevruchting op, en ontwikkehngen in het ene gebied maken vaak de

ontwikkeling in een ander gebied mede mogelijk. Daarbij is de som méér dan de

delen, en het is zaak voor elke bioloog zich een globaal en geïntegreerd beeld van

de belangrijkste onderlinge relaties binnen het vakgebied te vormen.

De biologie staat echter niet meer op zichzelf. Aanvankelijk stonden biologie en

maatschappij los van elkaar. Dat er sinds lang kwekers waren die planten en

dieren wisten te veranderen sprak de biologen zelfs niet of nauwelijks aan. De

maatschappij werd eigenlijk pas voor het eerst met de werkzaamheid van biologen

geconfronteerd, toen deze met de hypothese van de evolutie voor het voetlicht

traden. Dit had grote invloed op velerlei gebied van de menselijke samenleving,

met name, zoals wij hierboven reeds zagen, op de religieuze beschouwingen en op

de politiek.

Daarna had de biologie, vooral nadat de erfelijkheidswetten beschreven waren en

planten- en dierfysiologie ontwikkeld waren, door velerlei praktische toepassin-

gen, allereerst door het cultiveren van planten en dieren t.b.v. de voedselvoorzie-

ning, grote maatschappelijke effecten. Ook werden vanuit de biologische weten-

schappen, in samenwerking met medici en chemici, belangrijke bijdragen geleverd

bij de bestrijding van plagen en ziekten bij plant, dier en mens: fytopathologie,

parasitologic, bacteriologie en virologie. Ook aan ander biomedisch onderzoek

werd door biologen bijgedragen: kankeronderzoek, immunologische problemen

(resistentie, transplantatie), bloedonderzoek (bloedgroepen, bloedtransfusie), ge-

rontologie en endocrinologie. In al deze gevallen geldt vaak dat biologen, door

onderzoek met behulp van proefdieren, en vanuit het uitgangspunt dat de onder-

zochte verschijnselen universeel van aard zijn, „modellen" kunnen geven, die voor

het onderzoek bij mensen van grote invloed kunnen zijn.

Ook moet vermeld worden dat het veldonderzoek van oecologen en systematici

grote maatschappelijke effecten heeft. Het waren biologen die het eerst waar-

schuwden tegen het verarmend en daardoor rampzalig beïnvloeden van de natuur

door de menselijke samenleving. Zij wezen op het vernietigen van het landschap

en van onvervangbaar natuurgebied, op de voortschrijdende vervuiling van land,

lucht en water, op de vernietiging van planten- en diersoorten en op het onver-

272

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen