Wetenschap en rekenschap - pagina 205

F A C U L T E I T DER G E N E E S K U N D E

omtrent de mens te vergroten en dienstbaar te maken aan de zieke mens. „The

patient is the center of the medical universe." De resultaten van het medisch

wetenschappelijk onderzoek komen de patiënt het meest direct ten goede bij de

diagnostiek („waar zit de storing en waardoor wordt zij veroorzaakt") en bij de

therapie („welke maatregelen kunnen tot herstel leiden"). Om tot een diagnose te

kunnen komen, kan de arts van een groot aantal hulpmiddelen gebruik maken,

waarbij vaak de deskundigheid van anderen onontbeerlijk is. Diagnostiek, thera-

pie en ook preventie (het voorkómen van ziekten) vormen als het ware de top van

een ijsberg: zij zijn het in de medische praktijk toepasbare deel van een veel

omvangrijker fundamenteel wetenschappelijk onderzoek. Hierbij gaat het om het

opsporen, ordenen en leren begrijpen van wetmatigheden in het normale en

pathologische functioneren van de mens als levend organisme met behulp van

methoden en technieken uit de natuurwetenschappen.

Zoals uit het hierna volgende overzicht blijkt, wordt op een groot aantal uiteen-

lopende gebieden wetenschappelijk onderzoek verricht. De oorzaak hiervan ligt in

het tot ontwikkeling komen van telkens nieuwe deelgebieden, vaak ten gevolge

van technische ontwikkelingen, waardoor een steeds voortgaande specialisatie

onvermijdelijk is.

Het fundamentele onderzoek wordt vooral, maar zeker niet uitsluitend, verricht in

de niet-klinische laboratoria. Het is niet primair op klinische toepassing gericht,

maar is als onderbouw voor het klinisch geneeskundig handelen onmisbaar.

Hoe groot het belang van fundamenteel medisch-wetenschappelijk onderzoek is,

wordt duidelijk aangetoond in een recente studie van de Amerikaanse onderzoe-

kers Comroe en Dripps.' Zij richtten hun onderzoek op vorderingen in diagnos-

tiek, therapie en preventie van hart- en vaatziekten en longziekten sinds het jaar

1940. Op grond van opgaven van een groot aantal artsen en specialisten stelden zij

een lijst samen van de 10 belangrijkste vorderingen. Deze lijst omvatte ondermeer:

hartchirurgie, vaatchirurgie, behandeling van hypertensie met geneesmiddelen,

behandeling van onvoldoende functionerende kransvaten, het weer op gang

brengen van het hart, chemotherapie en antibiotica, het voorkómen van kinder-

verlamming. Vervolgens werd nagegaan welke kennis ontwikkeld moest worden,

voordat elk van deze 10 vorderingen zijn huidige niveau had bereikt. Om b.v. een

hartoperatie te kunnen uitvoeren, moet de chirurg zich tevoren een zo volledig

mogelijk beeld hebben gevormd van het zieke hart. Voor het stellen van de

diagnose is angiocardiografie nodig, een techniek, waarbij de bloedvaten om en bij

het hart op het röntgenscherm worden zichtbaar gemaakt door inspuiting van

contrastvloeistof. Om dat goed te kunnen doen, moest eerst de hartcatheterisatie

ontwikkeld worden, terwijl nog eerder röntgenstralen moesten worden ontdekt.

De chirurg heeft ook een hart-longmachine nodig, waarin bloed via een pomp

wordt voortgeleid langs zuurstof, enzovoort. Op deze wijze vonden Comroe en

Dripps, dat alleen al voor het verrichten van een hartoperatie kennis beschikbaar

moest zijn uit 25 verschillende wetenschapsgebieden. Voor de 10 vorderingen

tezamen werden 137 van dergelijke essentiële kennisgebieden geïdentificeerd. Uit

201

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen