Wetenschap en rekenschap - pagina 246
Een eeuw wetenschapsbeoefening en wetenschapsbeschouwing aan de Vrije Universiteit 1880-1980
C.C. JONKER
De biochemie tenslotte is hoofdzakelijk geconcentreerd op twee gebieden. Het
onderzoek van de regulatie van de processen die bij de eiwitsynthese een rol
spelen. Deze beginnen met de vertaling van de erfelijke informatie, die in de
celkern aanwezig is. Verder probeert men te vinden welke processen de differen-
tiatie van één oorspronkelijke cel tot zeer verschillende weefsels in planten en
dieren bepalen.
3. WERELDBEELD EN WERELDBESCHOUWING
3.1. Openbaring en natuurwetenschap omstreeks 1920
De ontplooiing van de natuur- en scheikunde, zoals die in het voorafgaande is
geschetst, heeft een grote invloed gehad op het wereldbeeld en daardoor tevens op
de levens- en wereldbeschouwing. Deze levens- en wereldbeschouwing was voor
de gemeenschap van de Vrije Universiteit en de Vereniging voor Hoger Onderwijs
op Gereformeerde Grondslag gefixeerd in de term: „gereformeerde beginselen",
opgenomen in de statuten van de Vereniging (in het vervolg gebruikt als afkorting
van de volledige naam). De grote vraag is steeds geweest, wat de inhoud van deze
gereformeerde beginselen precies is. De historische achtergronden van deze term
zijn ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de Vereniging uitvoerig
besproken door J. Roelink'. Zijn oordeel over deze term valt niet erg gunstig uit,
mede om de misverstanden en meningsverschillen, die er door zijn veroorzaakt.
Als ik echter een boek als van H. Algra'": „Het wonder der 19e eeuw" lees, blijkt de
term „gereformeerde beginselen" een vanzelfsprekende uitdrukking te zijn, die
een beslissende rol speelt in de strijd over de prediking van het Evangelie in de 19e
eeuw. Het lijkt mij daarom mogelijk, dat zij vanuit de vertrouwdheid met de
praktische betekenis van deze term, in de grondslag van de Vereniging en de Vrije
Universiteit is opgenomen. Zodra men probeert een scherpe omschrijving van
deze beginselen te geven, verandert het karakter ervan. Van een reactiebasis in het
aanvoelen van de rechtzinnigheid van de prediking van het Evangelie worden de
beginselen een aantal rationele uitgangspunten, die zeer geschikt zijn voor een
spitsvondige discussie.
Als een scherpe omschrijving, in 1895 door de Senaat beproefd, geen uitkomst
brengt, kan men een versobering tot meer algemene omschrijvingen constateren.
In 1904 houdt W. Geesink, die J. Woltjer vervangt, een rede over „De Dogmati-
sche grondslag der Vrije Universiteit te Amsterdam"^K Hij meent dat beginsel of
principe, volgens Aristoteles, altijd uitdrukt datgene, vanwaar iets begint. „De
gereformeerde of wil men Calvinistische beginselen zijn geen andere, dan de
zuiver Christelijke beginselen als dat God souverein over Zijn wereld is; dat de
Heilige Schrift Zijn openbaring is, aan wier gezag, als aan het Woord van zijn God,
242
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's