Wetenschap en rekenschap - pagina 176

M KUILMAN

achteraf natuurlijk moeilijk uit te maken of ook Van der Horst de Valeriuskliniek

niet zou hebben verlaten indien hij voor een dwingende keuze was gesteld In de

relatie met het bestuur van de Vereeniging" is in elk geval meer begrip en

rekkelijkheid te bespeuren dan twee decennia tevoren het geval was Met betrek-

king tot de differentiaties op het werkterrein der beide Amsterdamse universitei-

ten valt geleidelijk aan een onmiskenbare divergentie te bespeuren Aan de Uni-

versiteit van Amsterdam houdt Van der Horst de weg open voor de psychoanalyse

Hij stimuleert haar ontwikkeling en toepassing in de kliniek en hij zet in dat

opzicht een traditie voort die zijn oorsprong vindt in het werk van Van der Hoop

Daarnaast verdiept Van der Horst zich tezamen met een groep medewerkers in de

problemen van de psychosomatische geneeskunde Het programma aan de Vrije

Universiteit is na 1946 vooral gekenmerkt door een poging tot verdieping van de

anthropologische benaderingswijze, al verraden talrijke publicaties en dissertaties

over uiteenlopende onderwerpen ons dat er hier meer sprake is van een accen-

tuering dan van exclusiviteit De zojuist genoemde verdieping van de anthropo-

logische visie komt op pregnante wijze naar voren in het werk van Janse de Jonge,

met name in zijn dissertatie onder de titel „De Ik-Gij verhouding en de Ik-Zelf

verhouding in de neurotische zijnswijze, een anthropologische studie" Deze stu-

die verschijnt in 1948, geruime tijd voordat Van der Horst het universitaire

schouwtoneel verlaat Toch mocht men haar opvatten als een markeringspunt in

de geschiedenis van de psychiatrie aan de Valeriuskliniek Deze markering heeft

niet de functie gehad van het baken dat een andere en nieuwe koers voorschrijft In

zijn dissertatie heeft Janse de Jonge op indringende wijze de structuur verhelderd

van de anthropologische ruimte waarin de neurotische mens verkeert Dat is geen

geringe verdienste geweest Maar intussen mag met onvermeld blijven dat die

structuurschets nooit een substituut kon zijn voor de bezinning op de keuze van

doeltreffende interventies Zij is ook geen alternatief voor de reflexie op de me-

thodische en methodologische grondslagen van het psychiatrisch bedrijf En zij

verandert ook mets aan de noodzaak om leersituaties te scheppen dank zij welke

de leerling in staat is om zich de vaardigheden eigen te maken die tegenwoordig

onder het kort begrip van de „therapeutische technieken" worden samengevat

Met deze voorzichtige uitspraak — die zelfs met de vaagste schijn van het verwijt

mag inhouden — kunnen we aan het beeld dat hierboven werd geschetst misschien

nog wat relief geven Een grotere diepgang biedt geen waarborgen voor een veilige

en doelmatige koers Daartoe is een bestek vereist alsmede een op de tekenen der

tijden afgestemd vaarplan En laten wij in dat verband niet de optimale stuwage

vergeten die inhoudelijk dient aan te sluiten bij het doel van de reis Alleen onder

die condities heeft de onderneming kans van slagen

Het zal vermoedelijk nog wel even duren voordat wij met voldoende distantie en

objectiviteitszin kunnen beoordelen of en in hoeverre in de zojuist gegeven

beeldspraak elementen vervat zijn op grond waarvan de schipbreuk in 1975

enigszins te voorzien was

172

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen