Wetenschap en rekenschap - pagina 63

H O N D E R D JAAR T H E O L O G I E AAN DE VRIJE UNIVERSITEIT

accenten legde, die zich onderscheidden van de ecclesiologische inzet van Kuyper,

omdat Hoedemaker deze driehoeksrelatie nooit los kon zien van het volk en de

kerk van het volk.

Toen de V.U. enige jaren draaide, kreeg dit verschil een acuut karakter, doordat

het zich toespitste in de beleidsvraag, welke gedragslijn men diende te volgen met

betrekking tot de aan de V.U. afstuderende jonge theologen. Op de jaarvergade-

ring van de Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerden Grondslag te

Utrecht in 1884 kwam de vraag aan de orde, of het al dan niet raadzaam is, dat er

vanwege de Vereeniging stappen gedaan worden om aan de V.U. afstuderende

theologen tot de Bediening des Woords te doen geraken. Na ampele discussie werd

met vrijwel algemene stemmen een motie aangenomen van Ds. B. van Schelven,

die inhield, dat ongeacht wat ieder individueel meende te moeten doen, de Ver-

eeniging zelf zich in dezen van stappen meent te moeten onthouden. Hoedemaker

was het met deze beleidsbeslissing volstrekt oneens en heeft haar toen en later in

de scherpste bewoordingen aan de kaak gesteld. De aanvaarding van die motie

bedoelde z.i. ruimte te scheppen om naar de theorie van het confoederatief

kerkverband — de theorie van Rutgers en Kuyper, waarvan Hoedemaker zich al

lang te voren gedistantieerd had — „te experimenteeren".^^

Hij protesteerde tegen de motie in een missive aan directeuren van de V.U. — een

missive die in de senaat langdurige en geladen discussies opriep. Hoedemaker

wilde, dat de V.U. zelf bij de synode zou aankloppen om toelating van haar

studenten tot het predikambt in de Nederlandse Hervormde Kerk te bewerkstel-

ligen. Hij zag in haar ondanks de onwettigheid van de kerkelijke bestuurslichamen

toch nog steeds de vaderlandse kerk der Reformatie. De meerderheid van de

V.U.-kring daarentegen ontkende niet slechts de wettigheid van de kerkelijke

bestuurslichamen maar beschouwde dit kerkinstituut zelf als uiterst problematisch

en achtte het daarom ongewenst de theologische candidaten tot de bediening des

Woords in deze kerk te brengen."

Hoedemaker vertolkt zijn diepste persoonlijke, kerkelijke maar ook theologische

overtuiging, wanneer hij later bij zijn ambtsjubileum in 1893 spreekt over zijn

keuze „om het vurig begeerde herstel van Neêrlands Kerk niet te zoeken in eenen

beperkten kring van belijders, die zich terugtrekt om op eigen hand en eigen

terrein aan elkander te geven, wat door ons voor heel de Kerk en heel het volk

wordt gezocht"*^

Ik heb gemeend binnen het bestek van deze historiebeschrijving aan de positie-

keuze van Hoedemaker inzake het universitaire beleid betreffende de kerk niet te

mogen voorbijgaan. Want deze positiekeuze ligt achter alle ecclesiologische bij-

dragen, die in de periode van zijn hoogleraarschap van zijn hand verschenen. Zijn

theologie is meer dan die van Kuyper en Rutgers historisch-gesitueerd. De ker-

kelijke spanningen.die zich in de discussie tussen Hoedemaker en de meeste

andere V.U.-mannen weerspiegelden, kwamen tot ontlading in de Doleantie.

Hoewel Hoedemaker het optreden van de kerkbesturen fel kritiseerde, ging hij

niet met de Doleantie mee. Zijn positie aan de V.U. werd daardoor erg moeilijk.

59

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen