Wetenschap en rekenschap - pagina 449

ECONOMIE OP WEG

Men kan rustig stellen dat in de kringen van de politieke economisten de klas-

senstrijd steeds meer een centrale betekenis krijgt bij de analyse van verschijnselen

in het economisch proces. In het economisch proces manifesteert zich de relatie

kapitaal-arbeid en deze relatie is in voortdurende ontwikkeling. De politieke

economie wordt dan de wetenschap van de ontwikkeling van de maatschappelijke

structuren met als fundamentele conceptie de klassenstrijd. In zoverre in kringen

van politieke economisten de klassenstrijd niet functioneert, zal de politieke eco-

nomie zich ontwikkelen tot een soort maatschappelijke „theory of the firm" of een

theorie van de samenleving die dan als onderneming wordt bezien.

7. Perspectief

Het is al gezegd. De vraagstelling waarmee de politieke economie ons confronteert

past wonderwel in het ideaal van Kuyper. Maar tegelijkertijd moet worden be-

klemtoond dat het ideaal van Kuyper wel een antithese inhoudt.

Een antithese in deze zin dat het christelijk denken over de samenleving een

grondconceptie kent die principieel afwijkend is van de idee van de klassenstrijd.

Dat wil echter niet zeggen dat er geen dialoog mogelijk is. Er moeten van „onze"

kant diverse elementen worden aangedragen om de dialoog zinvol te doen zijn*.

In de eerste plaats de erkenning dat er sprake is van een verwording van de

maatschappelijke structuren waardoor de mens niet meer tot zijn recht kan ko-

men. Men zou dit kunnen brengen onder de noemer van wat Goudzwaard heeft

geformuleerd als een overtreding van de „normativiteit in eigen kring".

In de gedachten van Goudzwaard moet in het christelijke denken vooral de idee

van „rentmeester" centraal staan. En inderdaad kan men met deze idee werken

mits het rentmeesterschap ook in relatie wordt gebracht met de maatschappelijke

structuur.

Maar de idee van „rentmeester" heeft niet alleen betrekking op de besteding van

inkomen, maar ook op de verkrijging van inkomen en deze is weer verbonden met

de structuur van het economisch proces.

De normativiteit in eigen kring zal, om in de lijn van Kuyper uit de jaren tachtig

en negentig van de vorige eeuw te blijven, zich naar twee kanten moeten uitwerken.

De ene kant betreft de bestedingswijze, de sfeer van de circulatie, waarin ver-

schillende factoren elkaar ontmoeten als eigenaren van goederen om met elkaar te

ruilen. In de christelijke politieke economie zal er ruimte moeten zijn voor een

kritische evaluatie van het bestedingspatroon. Deze bestedingen kunnen en moe-

ten normatief worden beoordeeld vanuit een aanvaarde schaal van waarden. Een

waardeschaal die uitspraken doet over de toekomst van onze samenleving zoals

wij die ons voorstellen.

De andere kant (en waarschijnlijk is hier de eensgezindheid in het christelijk kamp

minder vanzelfsprekend) betreft de sfeer van de produktie waarin men naast de

produktie Van goederen en diensten, ook de machtverhoudingen tegenkomt.

443

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen