Wetenschap en rekenschap - pagina 128

I A DIEPENHORST

Nog een ander lid uit dit geslacht van de Zuidhollandse eilanden werkte voor

enkele jaren aan de faculteit mee. Chr. Zevenbergen (1897-1976) was na vol-

brachte rechtenstudie aan de Vrije Universiteit in 1920 tot juridisch doctor ge-

promoveerd op het onderwerp Karakter en geschiedenis der iudicia bonafidei. Hij

nam in 1923 een lectoraat in handelsrecht, burgerlijk procesrecht en romeins recht

op zich, maar aanvaardde in 1928 een hoogleraarschap in Utrecht. Robuuster van

karakter dan zijn broer vond hij steeds gemakkelijk zijn weg, werd door de

studenten gewaardeerd en publiceerde tijdens zijn Amsterdamse tijd het Leerboek

van het Nederlands recht der order- en toonderpapieren (1924), dat veel gebruikt

werd en de inzet voor latere publicaties vormde.

Er schuilt enige ironie in het feit dat H. Dooyeweerd (1894-1976) in 1926 een

ordinariaat in de rechtsfilosofie, de encyclopedie-rechtswetenschap en het oud-

vaderlandsrecht ten deel viel. Hij had aan de Vrije Universiteit gestudeerd, was in

1917 op het proefschrift De ministerraad in het Nederlandsche staatsrecht gepro-

moveerd bij Fabius, waarna eerst ambtenaarlijke werkzaamheid was gevolgd en

van 1922 tot 1926 het adjunctdirecteurschap van de dr. Abraham Kuyper Stich-

ting, een toevallige maar rake benoeming. Het plan hem een speciale leerstoel te

laten bezetten, stuitte op verzet van de faculteit, maar Zevenbergens vroege dood

bracht een ongekende wending. De inaugurele oratie over De betekenis der wetsi-

dee voor rechtswetenschap en rechtsfilosofie luidde een 39-jarig professoraat in, dat

werd afgesloten met een college over Het oecumenisch reformatorisch grondmotief

van de wijsbegeerte der wetsidee en de grondslag der universiteit (1965). In het

tussenliggend tijdvak was naar de omvang veel, naar de inhoud hoogst oorspron-

kelijk werk geleverd. Het magnum opus is wel geweest De wijsbegeerte der wetsidee

(3 delen, 1935/1936), dat na de oorlog gewijzigd en aangevuld in het Engels

verscheen: A new Critique of theoretical Thought (4 vol., 1954/1955). Daarnaast

zijn te vermelden: De crisis der humanistische staatsleer (de uitgewerkte rectorale

oratie van 1926), De theorie van de bronnen van het stellig recht in het licht der

wetsidee (1932), De Christelijke staatsidee (1936), Grondproblemen in de leer der

rechtspersoonlijkheid {[9211), De verhouding individu en gemeenschap in de romeinse

en germaanse eigendomsopvatting (1938), De weg der differentiatie in strafrecht en

reclassering (1939), Reformatie en scholastiek in de wijsbegeerte I (1946), De strijd

om het souvereiniteitsbegrip in de moderne rechts- en staatsleer (de tweede rectorale

oratie, 1950). De modale structuur van het juridisch oorzakelijkheidsverband (1950),

Het is een greep en er werd tot 1973 — men neme de bijdrage in het Speculum

Langemeijer — gepubliceerd.

Roepingsbesef en zelfs gedrevenheid moesten er zijn om zoveel arbeid te kunnen

verrichten. Dooyeweerd heeft zich dan ook op het hoogleraarschap geworpen. In

het begin lukte het hem matig op de colleges de stof over te brengen. Na enkele

jaren had hij zich tot een boeiend docent ontwikkeld, die anders dan zijn vooral de

eerste tientallen jaren ingewikkelde, sterk door Duitse auteurs beïnvloede schrijf-

wijze deed vermoeden, helder kon uitleggen en de meeste studenten, hoewel zijn

124

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen