Gesprekken over honderd jaar Vrije Universiteit - pagina 88

Ziet u de Vrije Universiteit als een parallel van

,, Nijmegen", of ziet u de verhouding anders?

„Binnen de Nederlandse verhoudingen is er natuurlijk

allereerst de parallelliteit, dat het bestaan van de Vrije

Universiteit zeker stimulerend gewerkt zal hebben op de

stichting van „Nijmegen". Toch zou het onjuist zijn om de

gedachte aan een Katholieke Universiteit helemaal op het

voorbeeld van de V.U. te enten. De inspiratie daarvoor

kwam zeker óók van Leuven, en nog verder weg van de

middeleeuwse universitaire traditie. Maar dat betreft dan

vóór alles de kwestie van het ontstaan van de beide

universiteiten. Gaan we na voor wat voor problemen beide

universiteiten nu staan, dan is daarin uiteraard ook een

grote parallelliteit."

Acht u de beschouwingen over de relatie,,geloof

en wetenschap" in 1880, 1923 en heden in hoofd-

zaak dezelfde gebleven óf sterk veranderd?

,,lk heb de neiging in eerste instantie teantwoorden: zowel

dezelfde gebleven als sterk veranderd. Iets kan namelijk

hetzelfde blijven én sterk veranderen. Het kind dat op-

groeit tot volwassene is zowel dezelfde gebleven als sterk

veranderd. Zoiets geldt, dunkt mij, ook de wetenschap: in

zekere zin is deze altijd dezelfde gebleven en óók sterk

veranderd; dit geldt, naar ik meen, evenzeer het geloof.

Ons geloof is hetzelfde als dat van de eerste christenen, en

toch is 't ook sterk veranderd. Welnu, dat geldt evenzo

voor de relatie geloof en wetenschap, zelfs als we daarbij

denken aan de data die u als historicus hierbij niet toevallig

oproept: 1880, 1923 en heden.

Een van de opvallendste verschijnselen in de laatste eeuw is

dat de wetenschap zoveel zakelijker geworden is, meer

gericht op het praktische nut dat we ervan hebben, en

minder op een levens-en wereldbeschouwing. Wetenschap

is daardoor ook veel minder een tegen-geloof. Niet voor

niets sprak men vroeger wel van de universiteit als de

tempel van de wetenschap en van de hoogleraren als de

hogepriesters daarvan. Vandaar dat de argumenten tegen

de oprichting en instandhouding van de confessionele

universiteiten thans andere zijn dan vroeger. Vroeger

meende men dat de confessionele universiteit niet echt vrij

kon zijn, dogmatisch bepaald was, en dus eigenlijk een

contradictio in terminis was. Nü zal men eerder opmerken

84

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen