Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 390

5. Het 19de eeuwse, Nederlandse boek in Japan

Bij nader onderzoek naar de verhoudingen tussen Doeff en Von Siebold

valt op dat de laatste zich vooral in Europa een naam gemaakt heeft als

Japankenner, terwijl Doeff veeleer adviseur in Japanse zaken is geweest en

iemand die in Japan de Nederlandkunde sterk heeft bevorderd. Als advi-

seur heeft Doeff de kennis van Japan in Nederland eveneens bevorderd.

De meeste mensen die een rol hebben gespeeld in de verhouding tussen

Japan en Nederland hebben ofwel de kennis van Japan in Europa vergroot

of de Nederlandkunde in Japan gesteund. De Amsterdammers Titsingh en

Doeff zijn de twee belangrijkste personen die aan beide zijden van de

cultuuruitwisseling tussen Oost en West een grote bijdrage hebben gele-

verd.

Doeff kwam in 1799 als jong onderkoopman in Japan aan. Na de Franse

school was hij op zelfonderricht aangewezen. Toen Doeff voor de tweede

keer in Japan was aangekomen, maakte hij als een van de eerste werk-

zaamheden een inventaris op van de nalatenschap met bibliotheek van mr.

Gijsbert Hemmy, die in 1798 op de terugweg van de hofreis was overleden.

Van de ruim 80 boeken kocht Doeff zelf een aantal, waaronder het Halma

woordenboek.^'* Het schip waarmee Doeff in Japan aankwam bracht voor

de tolken op Deshima mee de zevendelige encyclopedie van Chomel - de

Chalmot.'*^ Een exemplaar van Doeff werd zoals reeds verteld, in de jaren

1811-1839 te Jedo vertaald als de grootste vertaal-onderneming van de Edo

periode. Mac Lean neigt ertoe aan te nemen dat de vertaling ook de negen

supplementdelen bevatte die de Chalmot er in de jaren 1786-1793 aan

toevoegde.

Dat Doeff zelf studeerde blijkt uit een brief die hij 19 augustus 1832 aan

het ministerie schreef: „Veel ambtenaren welke niet door een langjaarige

ondervinding op Japan en het nasnuffelen van alle oude boeken en ge-

schriften zoals Negotieboeken, Dagregisters, P.esolutien, brieven enz.

welke te Decima voorhanden zijn, dog die men mooglijk als te oud en niet

in de tegenwoordige nieuwe stijl vallende verzuimt te leezen, niet genoeg-

zaam doorkneed zijn in de oude gebruiken en costumen welke in dat Land

aldoor in vigeur blijven, verkeeren dus waarschijnlijk in het denkbeeld dat

men bij 't hoff in Japan evenals wel bij andere Oostersche vorsten als men

een gunst wil genieten eenig geschenk laat voorafgaan, om tot zijn oogwit

te geraken, en hier omtrent rekent men in Japan aan 't Hoff geheel mis".'*^

Doeff heeft door zelfstudie zich verder ontwikkeld. Hij heeft met zijn

eigen boeken, onder meer zijn Halma en zijn Chomel — de Chalmot de

westerse wetenschappen in Japan geholpen. In Nederland heeft hij van

1820-1835 de jaarlijkse geschenkzendingen verzorgd en de boeken onder

meer bij de Erven Gartman te Amsterdam ingekocht.''^ Hij heeft dus een

belangrijke rol vervuld bij beide import-wegen, bij de boeken die via de

persoonlijke bezittingen en bibliotheken van het personeel te Deshima in

374

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen