Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 87

15. De evolutie van de catalogus

Als iemand iets wel weet maar zich dat herinnert nadat een ander het

antwoord op een vraag gegeven heeft, gelijkt hij op een bibliotheek waar-

van het gezochte werk is uitgeleend. Als echter het geheugen geheel ge-

blokkeerd is en de verdrongen kennis zich slechts uit in droom en nacht-

merrie, gelijkt hij op een bibliotheek waarvan de catalogus zoek is of de

boeken verkeerd staan. Zonder een catalogus is een grote bibliotheek niet

bruikbaar.

Zolang een enkel boek verkeerd is weggezet, is het onvindbaar. Als veel

boeken verkeerd staan moet men besluiten het hele bezit weer op orde te

brengen. Als echter de catalogus vernield zou worden door brand of ge-

weld, dan zou de bibliotheek zeer grondig en langdurig ontregeld zijn. Een

bibliotheek bestaat niet zonder collectie en werkt niet zonder catalogus.

Bibhotheek en catalogus behoren bij elkaar als lichaam en leven.

De Hartog hield de catalogus in dictaatcahiers bij, Breen ging over op de

kaartcatalogus en zijn systeem werd tot 1961 voortgezet. Het reglement van

Wille bevatte het voorschrift: „Geheel het bezit der bibhotheek is in een

drievoudigen catalogus beschreven; Ie alphabetisch, 2e systematisch, 3e

naar volgorde der nummering. Deze beschrijving wordt stipt bijgehou-

den".

De kaarten werden met de hand beschreven. Vaak kwam men niet

verder dan éénmalig overschrijven van de gemaakte titelbeschrijving voor

de alfabetische en systematische catalogus. De regels, die bij de beschrij-

ving gevolgd werden, waren die van het gezonde verstand, terwijl bij het

alfabetiseren gelet werd op het eerste zelfstandige naamwoord in de titel

als er geen auteur bekend was. Zowel het kaartformaat, de titelbeschrijf-

regels als ook het alfabetiseren week af van de internationale en nationale

regels.

In 1961 werd besloten alle boeken volgens een nieuw systeem te num-

meren en om de gehele catalogus opnieuw te maken volgens de officiële

Nederlandse regels voor de titelbeschrijving. Het kaartformaat werd het

internationale standaardformaat ( 7 x 1 1 cm.). Voor de vermenigvuldiging

van de getypte tekst werd een offsetmachine aangeschaft als eerste machi-

ne voor de centrale reproductiedienst, die acht jaar later werd gevormd.

Op de grote beslissingen inzake de catalogus van 1895 en 1961 is in 1978

met de automatisering een nieuwe ontwikkeling gevolgd. Toen werd be-

sloten om de catalogustitels niet langer te typen en met offset de kaartjes te

vermenigvuldigen. In plaats daarvan kwam het via een terminal invoeren

van de titel in een computer. Deze is in staat om op diverse wijzen gesor-

teerde cataloguskaarten te leveren en bovendien andere uitvoerproducten

zoals lijsten, microfiches en informatie op beeldscherm.

Op de dag dat ik dit schrijf wordt het contract getekend met een firma

die alle sinds 1961 gemaakte titelbeschrijvingen voor opname in het com-

putergeheugen gereed zal maken. Met deze zogenaamde retrospectieve

71

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen