Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 324

kende Ziele" (Afb. 1) te tonen. Maar we kunnen nog een derde groep

aquarellen onderscheiden, waarbij van een diepere betekenis nauwelijks

sprake lijkt te zijn. I.W. sluit in dit opzicht bij Bunyan aan. De aquarel

waarop de Reus en zijn vrouw „te bedt leggende" worden afgebeeld (blad

28) is een voorbeeld van deze derde groep. We hebben in zulke gevallen te

maken met een plaatje gevolgd door een praatje. Sommige van deze

realistische aquarellen maken de indruk een griezeleffect te beogen; hierbij

kunnen we weer aan de Reus en zijn vrouw denken, maar ook aan het in

Bunyans verhaal vrij onbeduidende tafereel van de man, die onder het oog

van Christus en Hopende door zeven duivels wordt weggetrokken naar een

waarschijnlijk niet al te aangename bestemming (blad 32).^'' Genoemde

Reus is niet overtuigend in beeld gebracht. Dat gaat waarschijnlijk ook

moeilijk met een gigant die in bed ligt, waarbij het bed dan bovendien nog

dezelfde afmetingen heeft als het voor een normale sterveling bedoelde,

dat we op blad 15 aantreffen. Alleen een plompe kruik en een paar

buitenmaatse pantoffels doen enigszins aan een Reus denken. Hij is beter

neergezet op blad 29 (Afb. 5). In zijn volle lengte torent hij boven Christen

en Hopende uit, als hij hen buiten zijn kasteel met een vervaarlijke knuppel

in de hand de resultaten laat zien van de toepassing van dat werktuig:

botten en schedels van andere uit de koers geraakte pelgrims, die hen

dreigend aanstaren. Bij het bekijken van de volgende aquarel krijgen we

zelfs de indruk dat de Reus aanstekelijk heeft gewerkt, want we zien de

herders van de Liefelijke Bergen zonder enige aanleiding reus-achtige

vormen aannemen. Onze vrienden lopen wat verloren tussen hen rond.

Eenmaal wekt de volgorde van de aquarellen enige bevreemding. Uit het

vers op blad 20 blijkt dat Christen daar voor het eerst bij het prieel komt

(hij komt er in het verhaal twee keer). Dat betekent dat blad 19 zich op een

ongelukkige plaats bevindt, omdat de daar afgebeelde ontmoeting van

Christen met Mistrouwe en Vreesachtige na het eerste verblijfplaats vindt.

Soms wordt een episode uit het boek niet afgebeeld, maar in een van de

verzen kort onder woorden gebracht. Dat is bijvoorbeeld het geval met de

ontsnapping uit kasteel Twijfel: „Maar onverwagt de Poord (sic) gaat

open/ Door sleutel van beloft en sijn 't beyd ontloopen" (blad 28) en „En

door beloft behielde sij het leven" (blad 29). Het geldt ook voor het droevig

einde van Onkunde (blad 36), die zich de rivier heeft laten overzetten door

veerman Ydele Hope, in plaats van die te doorwaden. Bij de Hemelpoort

aangekomen, valt hij in handen van een paar engelen, die korte metten met

hem maken en hem in het zicht van de Hemel in de Hel werpen, of om het

met I.W. te zeggen, hij liep „Den heuvel op tot aen de poort/Maar wiert

helaas ter sij versmoort".

Het is wellicht typerend voor de inwoner van de Maasstad I.W. om met

het riviergezicht van blad 36 te eindigen. Maar misschien is het even

kenmerkend voor de stichtelijke bedoeling die hij had dat hij kijkers en

lezers aan het eind van zijn boekje op deze manier nog één keer waar-

schuwt, dat het schip in het zicht van de haven nog kan stranden. Natuur-

308

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen