Wetenschap en rekenschap - pagina 341

A L G E M E N E TAALWETENSCHAP AAN DE VRIJE UNIVERSITEIT

Paradijs Hebreeuws heeft gesproken, terwijl toch „het Hebreeuwsch toen nog niet

bestond". Hij wijst er dan op dat de Hebreeuwse namen als vertalingen moeten

worden gezien, en dat ook onze Bijbelvertaling consequenter zou zijn geweestals

inplaats van de Hebreeuwse namen de termen „ M a n n i n " (die wél gegeven wordt),

„Levensgeefster", en andere vertalingen waren gebruikt:

,,dan zou de zinspeling in onze eigen taal zijn overgebracht, zonder dat iemand daaruit af

zou leiden, dat in het Paradijs Hollandsch was gesproken . .." (174/175). Conclusie: ,,de

Paradijstaai was een veel oorspronkelijker taal", en pas later is „bij het opstellen van het

Paradijsverhaal, deze zinspeling op de afleiding der woorden, uit die Paradijstaai in het

Hebreeuwsch . ,. overgebracht" (175).

De vele vragen die déze verklaring oproept behandelt Kuyper niet; noch wordt

duidelijk of zij wel strookt met zijn eigen bewering dat de talen van

„onze beschaafde volken in West-Europa . .. een ontwikkeling bezitten waarbij die van

menige negertaai 't eenvoudig niet haalt. Zoo rijk als onze talen zijn, zoo arm zijn de talen

dier natuurvolken"(113, cursief BS).

Dat deze laatste opvatting over de talen van primitief levende mensen onjuist is, is

Kuyper later waarschijnlijk wel onder 't oog gebracht, want in Deel III van de

Gemeene Gratie, dat twee j a a r later het licht zag, lezen we in een beschouwing over

het wereldwijde wonder van de moedertaal-verwerving, waarvoor een kind geen

school nodig heeft:

„Daar bij die wilde stammen toch (Negers op de Zuidzee-eilanden, BS), waar van een

school geen sprake is, en de taalvormen niet zelden nog rijker ontwikkeld zijn dan bij ons,

leert het kind op volkomen wijze de taal van zijn moeder spreken, zonder dat er zoo goed als

ooit opzettelijke onderwijzing plaats grijpt" (III, p, 381. cursief BS).

Dat Kuyper ook de kunst verstond, een andere opvatting dan de zijne belachelijk

te maken, blijkt wel uit de volgende passage over de conventionele aard van onze

taaltekens-':

„Enerzijds toch hield men staande, dat een taal een afgesproken stukwerk was. De men-

schen hadden dat zoo onder malkander klaargemaakt, dat een schepsel op twee pooten een

vogel en op vier pooten een dier zou heeten. Zoo was de taal al rijker geworden, steeds

vollediger in elkaar gezet. En wat de nieuw komende menschen nu deden, was niets anders

dan van buiten leeren, wat vroeger door afspraak alzoo in gebruik was gekomen. Dit

poogde men dan op allerlei manier aannemelijk te maken; en alle deze stelsels waren

conventioneele taalstelsels, d.i. stelsels die den oorsprong der talen verklaren uit overeen-

komst, afkomst of conventie" (1,176).

Anderzijds blijkt uit Kuyper's algemene uitlatingen over wetenschap en onder-

zoek soms weer hoe modern zijn visie was. Zo is er een stuk waarin hij, evenals zijn

335

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen