Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 223

Ook de volgende, aan Nicolaas gewijde regels zijn ten volle op de

Nederlandse reformator toepasselijk

Ook de natuur had hem kwistig met hare gaven gekroond zijn uiterhjk voorkomen

had iets mnemends welbespraaktheid maakte zijn omgang gezocht en zijn verstand was

voor hooge ontwikkehng vatbaar Een goede degelijke opvoeding kwam zoo gunstig een

aanleg ter hulpe en bij zijne wijding ontving de kerk in hem een man die met goede

beginselen bezield op intellectueel gebied voor weinigen behoefde onder te doen van

wien ze dus iets groots mocht verwachten -"'

In de paragraaf over Nicolaas' „aanleg en karakter" somt Kuyper de

eigenschappen op, die hij aan Nicolaas meent te mogen toeschrijven

vroomheid, gevoel voor anderen, kunde, heerszucht, vindingrijkheid en

moed Over de vroomheid spraken we reeds Met de tweede eigenschap

wordt op sociale bewogenheid en zin voor gerechtigheid gedoeld Daar-

over in het derde hoofdstuk Aan kunde ontbrak het Kuyper zeker niet en

aan , helderheid van begrip" evenmin, maar met de door hem aan Nicolaas

toegeschreven mensenkennis was hij niet begiftigd, daar zijn de biografen

het wel over eens'^^ Merkwaardig is de wijze, waarop Kuyper Nicolaas'

onmiskenbare heerszucht verklaart „Veel was er waardoor dit gebrek

werd aangekweekt Wij noemen slechts zijn gevoel van zedelijke en intel-

lectueele meerderheid boven zoovelen die hem omgaven, de toejuichin-

gen, die hij van zijn meerdere ontving, en zijne onmisbaarheid voor paus

Leo" ^^ Onwillekeurig wordt men herinnerd aan Kuypers enigszins naïeve

bekentenis omtrent zijn jeugdige ijdelheid en dadendrang Na door de

theologische faculteit van Groningen met lof overstelpt te zijn kwam bij

hem voor het eerst de gedachte op „Zou ik iets meer kunnen dan 'n

ander''"^^ Dat ook vindingrijkheid en moed aan Kuyper met ontzegd

kunnen worden, behoeft geen betoog

Over beider beginselvastheid nog een enkel woord Aan het einde van

zijn uitweiding over de huwelijkspenkelen van Thietberga, de verstoten

gemalin van de Frankische koning Lotharms II, stelt Kuyper een gewe-

tensvraag aangaande Nicolaas' houding met betrekking tot de ongelukkige

vrouw Achteraf kon men immers zeggen „om een onschuldige vrouw te

redden werden kort daarop honderden met minder onschuldige mannen

en vrouwen vermoord " De vraag is legitiem, maar het antwoord

afdoende „Nicolaas moest stellig handelen gelijk hij deed Beoogt men

een goed doel, en handelt men bij 't streven daarnaar overeenkomstig

plicht en geweten, dan zijn wij met aansprakelijk voor de nadeelige gevol-

gen die onze handelwijze tegen onzen zin na zich sleept Buitendien, het

gold hier met alleen de bescherming van Thietberga, maar de handhaving

van een beginsel, dat men nooit mag prijsgeven" -^ Vandaar dat Kuyper

het Nicolaas euvel duidt, dat laatstgenoemde (althans in deze affaire) op

het beslissende moment met doortast „Dit is zwakheid, en een zwakheid,

die aan een man als Nicolaas, die zijn plicht zoo ten volle kende, niet te

vergeven is" ^^

207

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen