Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 389

boek. bekend als de Halma Dit werd vereeid als de grote schat van alle studenten in de

Nederlandse taal in het land. en was door verscheidene Japanse geleerden met de hand

gekopieerd, en onze Ogataschool bezat een van de weinige kopieën eivan Aangezien het

een dik boek was van drieduizend bladzijden, zou het onmogelijk zijn geweest voor elke

student een kopie te maken voor eigen gebruik Dus waren er rondom het dikke woor­

denboek altijd drie of vier man te vinden, om de beurt een woord opzoekend "

..Er IS nog iets over Doeffs woordenboek dat ik hier in het voorbijgaan wil vertellen

Vaak gaven zekere daimio's. de feodale landsheren, die er een wilden hebben, aan

studenten in het N ederlands opdracht een afschrift te maken Dit gaf sommigen van ons

een bron van inkomsten — Als hij tien bladzijden van de Doeff kon overschrijven per dag.

kon hij meer verdienen dan zijn kosten van levensonderhoud" "

In 1855 heeft Katuragawa een verbeterde uitgave van de Doeff­Halma in

vijf delen gepubliceerd. Toen was echter het getij voor de N ederlandkunde

in Japan aan het keren. Yukichi Fukuzawa vertelt over zijn bezoek aan

Jokohama in 1859: „Ik had me uit alle macht jaren lang ingespannen om

de Nederlandse taal te leren. En nu ik reden had om te geloven dat ik een

der beste kenners van het land was, merkte ik dat ik niet eens de tekens kon

lezen van kooplui die uit den vreemde waren gekomen om met ons handel

te drijven. — Al degenen die Nederlands leerden stonden nu voor de bittere

teleurstelling dat N ederlands geen wereldtaal was".

Yukichi Fukuzawa overlegde met Murata Zoraku, een der ministers in

de Meiji­regering van 1868.

..Probeer maar niet me over te halen tot zo'n nutteloos gezwoeg", nep hij uit ..Wat voor

nut heeft het leren van Engels'' Alle belangrijke boeken zullen door de N ederlanders

worden vertaald Z)(e kun je lezen En wat wil je meer?"

.,Ja", zei ik terug, „Tot zover heb je gelijk Maar denk je dat de Nederlanders alles zullen

vertalen'' Ik ben pas naar Jokohama gegaan en wat gebeurde er? Ik kon niet spreken met

de buitenlanders of de tekens op de winkels lezen. Nederlands alleen is met genoeg. Engels

zal noodzakelijk worden".*'^

Intussen was te Batavia in 1830 een Engels­Japans woordenboek gepubli­

ceerd door W.H. Medhurst, opgedragen aan Gouverneur Generaal J. van

den Bosch. Dit werk werd later in Japan herdrukt. Of dit het Engels­Japans

woordenboek Eiwa taiyaku syütinzisyo van 1862 is, is mij onbekend. Wel

weet ik dat zowel in het woordenboek van Medhurst als in dat van 1862,

dat wellicht de herdruk ervan is, veel gebruik is gemaakt van de Doeff­

Halma.

Intussen is de Doeff­Halma het enige grote N ederlands­Japans woor­

denboek dat momenteel in de handel is. De vijf delen van de uitgave 1855

werden in 1976 onder redactie van profdr. Sugimoto Tutoma van de

Waseda Universiteit in Tokyo herdrukt. De Nederlandse ambassadeur dr.

Th.P. Bergsma noemde deze uitgave een monument. „In dit Doeff­Halma

Nederlands­Japanse woordenboek is de gehele periode van onze weder­

zijdse betrekkingen gekristalliseerd. Het is mijn stellige overtuiging dat wij

ons inspanningen zullen moeten getroosten om de door N ederland en

Japan gezamenlijk beleefde historie niet te doen vergeten".*^

373

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen