Wetenschap en rekenschap - pagina 97
Een eeuw wetenschapsbeoefening en wetenschapsbeschouwing aan de Vrije Universiteit 1880-1980
H O N D E R D JAAR T H E O L O G I E AAN DE VRIJE UNIVERSITEIT
2 DE PERIODE 1880-1900
1 BIJ de opening sprak A Kuyper in de rede Souvereiniteit in eigen kring Rede ter
mwijding van de Vrije Universiteit den 20sten October 1880 gehouden, in het Koor
der Nieuwe Kerk te Amsterdam, Amsterdam, J H Kuyper, 1880, p 36 over „onze
kleine School, met den (/«/vew/toMnaam zelve tot blozens toe verlegen "
2 Gedenkboek van de viering van het 50-jarig bestaan der Vrije Universiteit te Am-
sterdam op 20-22october 1930, uitgegeven door directeuren der Vereeniging voor
Hooger Onderwijs op Gereformeerden Grondslag, p 18
3 Vgl over de benoeming van DiUoo De Heraut van 6 juni 1880 en over de vergeefse
pogingen De Heraut van 4juli 1880
4 Vgl voor de richtingen in kerk en theologie van de 19e eeuw J Veenhof, De openba-
rings- en Schriftbeschouwing van Herman Bavinck in vergelijking met die der ethische
theologie, Amsterdam, Buijten en Schipperheijn, 1968 QW A J Rasker, De Neder-
landse Hervormde Kerk vanaf 1795 Haar geschiedenis en theologie in de negentiende
en twintigste eeuw, Kampen, J H Kok, 1974
5 Vgl Kuyper's eigen korte aanduiding van zijn ontwikkelingsgang en de door hem
onderkende behoefte ,,om de Gereformeerde Theologie, die als zoodanig reeds sinds
het midden der vorige eeuw den slaap der tragen sliep, weer wakker te schudden en in
rapport te brengen met het menschelijk bewustzijn, gelijk zich dat aan het einde der
19e eeuw ontwikkeld heeft", in Encyclopaedic der Heilige Godgeleerdheid I, Kam-
pen, J H Kok, 1908, 2e dr , Voorwoord VI
6 Beide gezichtspunten komen voor in de door Kuyper opgestelde circulaire, die de
oprichtingsvergadering van de Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeer-
den Grondslag — 5 december 1878 — het land inzond om tot steun en medewerking op
te roepen De circulaire is in extenso afgedrukt bij J C Rullmann, De Vrije Universi-
teit Haar ontstaan en bestaan 1880 — 20 October — 1930 Ter gelegenheid van haar
halve eeuwfeest, Amsterdam, Dagblad en Drukkerij De Standaard, 1930, pp 21-26.
Zie voor Kuyper's waardering van de „kleine luyden" als bron van nationale kracht H
Algra, Het wonder der negentiende eeuw Van vrije kerken en kleine luyden, Frane-
ker, T Wever, 1965, pp 304-308
7 Vgl voor een uitvoerige tekening van dit offensief C Augustijn, Kuyper's rede over
'De hedendaagsche Schrift-critiek' in haar historische context I-II, in Gereformeerd
Theologisch Tijdschrift jrg 69 (1969) pp 18-31 en 81-108 De meest recente bijdrage
over Valeton is die van W C van Unnik, getiteld „Houdt uw voorgangers in gedach-
tenis", in W C van Unnik, Woorden gaan leven Opstellen van en over Willem
Cornells van Unnik (1910-1978), Kampen, J H Kok, 1979, pp 264-282
8 Vgl D Nauta in zijn artikel Rutgers, Frederik Lodewijk, in Biografisch Lexicon voor
de geschiedenis van het Nederlands Protestantisme I, Kampen, J H Kok, 1978, pp
303-304 Zie voorde uitspraak van Kuyper over Rutgers De Heraut van 25 maart 1917
9 Ik volgde samenvatting van ^ y Rasker, a w p 255 v Vgl voor Hoedemaker's relatie
tot de ethischen en tot Kuyper en zijn hoogleraarschap aan de V U G Ph Scheers,
Philippus Jacobus Hoedemaker, Wageningen, H Veenman en zonen, 1939 Een
beknopte en heldere samenvatting van de verschillen tussen Kuyper en Hoedemaker
ten aanzien van de kerk geeft CA Lingbeek in Dr Ph J Hoedemaker 1868-1908
Gedenkboek ter gelegenheid van zijn 40-jarige ambtsbediening. Leiden, A L de
Vheger, 1908, pp 120-124 Zie voorts J Kamphuis, Op zoek naar de belijdende
93
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's