Wetenschap en rekenschap - pagina 462

G KUIPER HZN

de Vrije Universiteit), dat zag men niet, evenmin als het eminente belang van een

economie- en politicologieopleiding Zij kwamen eigenlijk pas in de tweede pe-

riode tot stand De oppositie tegen de tot dan vrij algemeen in Gereformeerde

kringen voorkomende liberale eonomische opvattingen is er misschien eerder

oorzaak van geweest dat betrekkelijk kort na de oorlog de economische faculteit

werd opgericht In dat kader deed ook de eerste hoogleraar in de sociologie aan de

V U zijn intrede, nl R van Dijk En daarmee kan deze paragraaf eigenlijk

beëindigd worden Wel kan de vraag terecht gesteld worden Maar er waren toch

verscheidene prominente V U -mensen die grote aandacht hadden voor het sociale

vraagstuk'' Dat is ook zo Kuyper in zijn jonge jaren, Dooyeweerd Maar Kuyper

heeft eigenlijk nooit iets gezegd over de sociologie als vakwetenschap en Dooye-

weerd had (uiteraard) alleen een wijsgerige visie op de samenleving Beiden

hebben ook wel maatschappijkritiek gehad, maar sociologiebeoefenaren zijn zij

met geweest Wel hebben enkele sociologen over hen geschreven, zoals Jac van

Weringh en D Th Kuiper (Daarnaast ook mensen uit andere disciplines, zoals

rechten en geschiedenis, vooral J Romein in zijn „De klokkenist der Kleine

Luyden" in zijn „Erflaters van onze beschaving"''-^) Het was moeilijk te zeggen wat

ze dan wel deden als het geen sociologie was Misschien kon men dat nog het beste

weergeven met de term sociale filosofie Van een systematische beoefening ervan

v^as al helemaal geen sprake De verschillen die er bestonden tussen b v Kuyper,

Anema en Dooyeweerd vormden samen met de eenzijdigheid van hun belang-

stelling, die immers voornamelijk op de relatie tussen staat en maatschappij terug

te voeren was, een grote hinderpaal om tot een systematische studie van de

sociologie, laat staan tot een eigen theorie te komen ^^ Over de staatsrechtsgeleerde

A Anema, die in 1900 „De grondslagen der sociologie" schreef, zegt Van Doorn

„De calvinistisch georiënteerde jurist haalde weliswaar filosofisch nogal breed uit,

maar kon de sociologie toch niet vangen Hij achtte het vak een deel van de

rechtswetenschap" ^' Een citaat uit Kuiper en Woldrmg illustreert dit nog nader,

voor een overzicht van zijn opvattingen verwijzen wij ook verder graag naar hun

boek ,,Teneinde deze (ontologische G K ) indeling op te sporen wees hij op het

historisch proces van de ontwikkeling der wetenschappen aan de universiteit in

verband met de ontwikkeling van het leven Het godsdienstig en zedelijk leven, de

verhouding tot God, vroeg om predikanten, zo ontstond de theologische fakulteit

Konflikten in de samenleving leidden tot beoefening der rechtswetenschap Naast

„deze hoogere (' G K ) belangen" waren er ook lichamelijke de medische we-

tenschap ontstond De voortschrijdende kuituur vroeg om kennis van het psy-

chisch leven en van de wetten der natuur fakulteiten van letteren en natuurkunde

ontstonden Kortom deze vijfdeling der wetenschap bestond omdat het leven zelf

zich in vijf gebieden verdeelde" ^^ Inderdaad is dat een gefilosofeer waarmee

niemand en zeker niet de sociologie gebaat was Ook hier weer blijkt de marginale

positie van de sociologie aan de V U en hoe zeer de Vrije Universiteit buiten de

mam stream sociology stond

Men sprak veel over beginselen, die later stuk voor stuk geen beginselen bleken te

456

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen