Wetenschap en rekenschap - pagina 241
Een eeuw wetenschapsbeoefening en wetenschapsbeschouwing aan de Vrije Universiteit 1880-1980
N A T U U R K U N D E EN S C H E I K U N D E
keuze is om allerlei redenen een zeer gelukkige te noemen, al bleek snel dat de
goedkoopte van het instrumentarium maar van korte duur was. In het in 1933
geopende laboratorium kon zodoende een eigen bijdrage aan de moderne na-
tuurkunde worden gegeven.
De eerste onderzoekingen hebben een hedendaagse klank en gaan over de na-
tuurlijke radioactiviteit zoals die voorkomt in onze bodem, het water en de lucht.
Daarnaast wordt de systematiek van de bèta-radioactiviteit onderzocht. De dracht
van de door alpha- en bèta-stralers uitgezonden deeltjes wordt gemeten.
In dezelfde tijd vindt de ontdekking van de door neutronen opgewekte kunstma-
tige radioactiviteit plaats en reeds in 1940 wordt de eerste bij Philips ontworpen
neutronengenerator in het laboratorium opgesteld.
Tijdens de bezetting wordt deze opzet onderbroken door de confiscatie en weg-
voering van de neutronengenerator en het machinepark van de werkplaats.
Na 1945 krijgt het laboratorium, mede met buitenlandse hulp een nieuwe inrich-
ting. Het werk aan de straling van natuurlijke radioactieve stoffen wordt voortge-
zet. De verstrooiing van neutronen aan waterstof-atomen, gebonden in een kool-
waterstof als paraffine, is het begin van nieuw kernfysisch onderzoek.
In de jaren vijftig ontplooit dit werk zich op de volgende wijze. Om de aard van de
zwakke wisselwerking, die het bèta-verval veroorzaakt vast te stellen, worden een
aantal kernen systematisch onderzocht. Er komt een nieuwe, verbeterde neutro-
nen-generator voor neutronen-spectroscopisch onderzoek van een aantal kernen.
Na de meting van de polarisatie van de geproduceerde neutronen, richt zich het
onderzoek ook op de verandering van deze polarisatie bij verstrooiing van de
neutronen aan een aantal kernen. De uitkomsten worden vergeleken met de
voorspellingen van kernmodellen.
De toename van het aantal studenten maakte het noodzakelijk het onderzoek uit
te breiden tot andere gebieden van de natuurkunde, waarbij theoretische steun
voor het experimentele kernfysisch onderzoek een eerste noodzaak was. Onder-
zoek van de „ruisverschijnselen", die optreden bij de stroomgeleiding door middel
van electronen in half-geleiders leidde tot het begin van het zgn. vaste-stof-on-
derzoek. In een lange aanloop is op dit gebied nu een meer gedifferentieerde
research tot ontplooiing gekomen. De met de electronenstructuur en -bewegelijk-
heid samenhangende verschijnselen in metalen worden met verschillende tech-
nieken onderzocht. Het theoretisch aspect van deze verschijnselen in verdunde
metaallegeringen en de meer algemene theorie van het electrisch transport zijn
aan de orde bij de vakgroep theoretische natuurkunde.
Een derde specialisme ontstond uit het natuurkunde onderwijs aan biologen en
medici. De hiervoor aangestelde docenten hebben het onderzoek in de bio-fysica
opgezet. De stralingsbeschadiging van D.N.A.-moleculen werd het eerste belang-
rijke gebied van onderzoek, gevolgd door de fysische eigenschappen van bacte-
riofagen en de lichtverstrooiing van biologische macro-moleculen.
In 1965 werd de te beperkte huisvesting in De Lairessestraat verlaten en een nieuw
gebouw betrokken. Hierin werd een lang gekoesterde wens: vernieuwing van de
237
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's