Wetenschap en rekenschap - pagina 439

ECONOMIE OP WEG

van het positivisme In het neo-klassieke paradigma is er geen plaats voor ethische

waarde-oordelen Slechts de normen der logica zijn beslissend In wezen is ook het

onderwijs aan de economische faculteit van de Vrije Universiteit op dit waarde-

vrije standpunt gebaseerd

In zijn inaugurele oratie rekent Zijlstra immers af met allerlei pogingen om op

simpele manier ethische waardeoordelen in de economische wetenschap tot gel-

ding te brengen

Men moet, aldus Zijlstra, de economische wetenschap zien als bestaande uit drie

gedeelten te weten de theoretische economie, de leer van de economische orde en

de theorie van de economische politiek"'^

Nu stelt Zijlstra, dat voor de economische wetenschap als geheel wel kan worden

toegegeven, dat de introductie van waardeoordelen legitiem en zinvol is Het gaat

dan immers om de mens en om de samenleving waarin de mens leeft en werkzaam

is Met name als het gaat om vraagstukken van economische orde en economische

politiek is een bezinning op de plaats en de betekenis van de mens in de geschapen

werkelijkheid van de hoogste waarde

Deze bezinning geeft richting aan een christelijke economische politiek die dan

wordt omschreven als „het geven van een zodanige vorm aan de maatschappelijke

orde, dat ruimte geschapen wordt en ruimte behouden blijft voor het christelijk

leven, dat is het vervullen van Gods wet uit dankbaarheid"'"

Deze opvatting verbindt Zijlstra met economen als Nederbragt en Van der Kooy

Maar zijn standpunt is duidelijk dat van een „waardevrije" economist

Want Zijlstra heeft het probleem scherp gezien Niet de vraag of het handelen van

de mens onder de keur der normen valt is van belang, maar de vraag of het

theoretiseren op zich aan andere normen dan de formeel-logische is gebonden

Zijlstra zelf houdt vast aan „het instrumenteel karakter van de theorie in engere

zin" Op dat gebied zijn, volgens Zijlstra, ethische en politieke oordelen taboe''

HIJ ziet zelfs een verbinding met Kuyper's fundamentele idee als hij in deze rede

„bijna zou willen zeggen dat de economische theorie in zoverre souverein in eigen

kring is""

Zijlstra vertolkte in 1948 het waardevrije standpunt en dit standpunt is welhaast

ongewijzigd de leidraad van het economisch onderwijs aan de Vrije Universiteit

geweest Wel waardeoordelen op het terrein van de leer van de economische orde

en economische politiek, maar van de theorie in engere zin moeten deze oordelen

zich verre houden

In het artikel Het probleem van de waardevnjheid van de economische wetenschap

(in de bundel aangeboden aan De Roos bij zijn 25-jarig ambtsjubileum als hoog-

leraar aan de economische faculteit van de Vrije Universiteit), heeft De Jong op

een voortreffelijke wijze het waardevrije standpunt vertolkt en verdedigd'^

HIJ stelt dat het doelmatig is om voor de economische wetenschap een zoge-

naamde „enge" definitie van wetenschap te laten gelden

In navolging van Van den Berg wordt dan onder wetenschap verstaan „een

systeem van onderling samenhangende zijnsoordelen"'*

433

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen