Gesprekken over honderd jaar Vrije Universiteit - pagina 216

gegaan, dat andere denkers slechts werden bestudeerd om

eigen wapens te wetten. Een voorbeeld? Ik kreeg de

afgelopen week nog een boekje van Zuidema onder ogen

uit 1970, De revolutionaire maatschappijkritiek van Her-

bert Marcuse, waarin Zuidema Marcuse zeer kundig,

maar ook zéér fel bestrijdt, zonder dat hij er blijk van heeft

gegeven dat de toch actuele maatschappijkritiek van deze

man hem ook maar iets gedaan had. Ik ontdekte nu dat ik

op de laatste bladzijde van dit boek woedend had neer-

geschreven: Zuidema heeft van Marcuse niets, maar dan

ook niets geleerd of willen leren.

In onze researchgrot^ hebben we gezocht naar een derde

weg: tussen antithese en synthese...."

En daar ziet u wat in?

,,Ja, wij willen niet dat het christelijk geloof wordt aange-

past aan gangbare filosofische concepties — een term van

Vollenhoven! — maar anderzijds moet het toch mogelijk

zijn dat een christen zijn winst doet met de denkarbeid en

geestesvruchten hetzij van de antieke wereld hetzij van de

geseculariseerde moderne cultuur!

Ik mag in dit verband misschien wel herinneren aan het

zogenaamde spoliatio-\htvadi, het thema van de beroving,

waarmee de oude kerkvaders gewerkt hebben: zij mochten

er graag aan herinneren dat de Israëlieten bij de uittocht uit

Egypte de Egyptenaren van hun goud en zilver moesten

beroven.

Met dit voorbeeld voor ogen hebben de kerkvaders zich de

schatten van de antieke wijsbegeerte toegeëigend. Maar op

één ding moet hierbij scherp gelet worden: het edelmetaal

dat Israël uit Egypte meenam, moest worden gesmolten en

gezuiverd, alvorens het gebruikt kon worden in de ere-

dienst van Jahwe.

Voor mijn gevoel hebben de kerkvaders dit laatste niet

altijd duidelijk voor ogen gehad en vaak gangbare opvat-

tingen klakkeloos overgenomen. Mijn standpunt —en ik

spreek nu niet voor de genoemde researchgroep — is: een

reformatorische filosofie hoeft zich niet af te sluiten van

heersende opvattingen in de cultuur, mits die opvattingen

worden ontdaan van hun ideologisch kader en getransfor-

meerd. Reformatie door transformatie, dat is zo'n beetje

mijn program.

Je mag de heersende ideeën dus niet zó maar overnemen:

haal wat waardevol is uit het vreemde kader, en plaats het

212

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen