Wetenschap en rekenschap - pagina 437

E C O N O M I E OP WEG

behoort waarvan de wetenschap kan uitgaan. Maar theoretisch is er niets op tegen

om de mens als een volmaakt altruïstisch wezen op te vatten.

Volgens Ridder behoort tot de taak van de wetenschap: het opsporen van Gods

ordinantiën, het nagaan en het formuleren van deze geboden. Maar als men zich

afvraagt wat deze normativiteit in concreto inhoudt voor de theoretische economie

is de oogst maar schraal. In overeenstemming met de moderne methodologie stelt

Ridder in het artikel Geloof als datum dat de theoretische economie klaar is met de

verklaring van een verschijnsel „wanneer zij dat verschijnsel tot aan de economi-

sche data heeft verklaard'".

Ridder verwijt de gangbare wetenschap dat deze het geloof niet als datum aan-

neemt. Verder stelt Ridder dat de gangbare wetenschap de data theoretisch als

gegeven aanneemt, terwijl „zij in feite aan velerlei veranderingen onderhevig

zijn"l

Nu is dit laatste duidelijk een misvatting. Volgens de wetenschapsleer mogen de

data best veranderen, maar deze veranderingen zelf worden door de theorie niet

als probleem aanvaard. Op zichzelf behoeft er niet zo moeilijk te worden gedaan

over de grens die door de data wordt getrokken.

Het geloof drukt zich uit in het preferentie-schema van de consument en „mis-

schien" in de strategie van de ondernemer. Juist in de moderne waardevrije

economie wordt de invloed van het geloof van groot belang geacht. Maar de

wetenschap der economie vraagt zich niet af of veranderingen in het geloof soms

worden veroorzaakt door veranderingen in het economisch proces.

Zo gezien behelst het voorstel voor een normatieve economie niet veel meer dan de

uitwerking van de stelling dat de handelende mens niet onder één noemer kan

worden gevat. De mens heeft meer dan één doelstelling.

Hieruit volgen dan suggesties omtrent het gedrag van de mensen en aanwijzingen

voor de inrichting van een economische orde. Niet zozeer bezwaren tegen de

logica van de positivistische economie, maar tegen het mensbeeld dat in deze

economie opgeld doet.

Dit alles blijft binnen het kader van de economische wetenschap als mensweten-

schap. De vooronderstelde relatie tussen mensen en goederen wordt op zijn me-

rites beoordeeld en de inhoud van deze relaties alleen maar anders geformuleerd

dan in de waardevrije opvatting.

Een diepere uitwerking van de normatieve visie vindt men bij Van der Kooy die

meent te moeten breken met het traditioneel paradigma'.

In zijn tijd als actief hoogleraar in de economische wetenschappen aan de Vrije

Universiteit heeft Van der Kooy zich zeer beijverd om de gedachte van een

waardegebonden economie ingang te doen vinden. Men kan de centrale gedachte

van Van der Kooy als volgt weergeven, dat de zin van het economische bestaat uit

„God te dienen door zorgvuldige besteding der middelen uit het arsenaal der

schepping, waarvan het beheer aan de mens is toevertrouwd"'".

Ook hier gaat het om een normativiteit ten aanzien van het menselijk handelen en

een waardegebonden economische wetenschap zal als het ware moeten demon-

431

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen