Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 382

Van andere woordenboeken blijken eveneens vele drukken aanwezig te

zijn Van Pieter Marin, Compleet Fiansche en Nedeiduitsch wooidenboek

zijn negen drukken tussen 1728 en 1793 aanwezig Van Frans Halma,

Woordenboek der Nederduitsche en Fransche Taaien zijn vijftien exempla-

ren in veertien verschillende drukken tussen 1710 en 1781 aanwezig Van P

Weiland is het elfdelige Nedeiduitsch taalkundig woordenboek, tussen 1790

en 1811 te Amsterdam verschenen, zeventien maal aanwezig

De aanwezigheid van deze woordenboeken kenmerken de periode als

het begin van de Edo Rangaku. Het aantal vertalingen van het Nederlands

in het Japans nemen toe en op een aantal plaatsen in Japan wordt gewerkt

aan een Nederlands-Japans woordenboek

De gebeurtenis die de meeste aandacht heeft getrokken is de bestudering

te Jedo van het boek van J A Kulmus, Ontleedkundige Tafelen, benevens de

daartoe behorende Afbeeldingen en Aanmerkingen, vertaald doorG Dicten

De Duitse vertaling uit het Latijn, 3e druk Amsterdam 1732, de Franse

vertaling Amsterdam 1734 en de Latijnse uitgave Amsterdam 1744 blijken

ervan nog aanwezig te zijn evenals op drie plaatsen de genoemde Neder-

landse vertaling Amsterdam 1734 met 249 bladzijden en 28 platen Deze

laatste uitgave werd in 1771 door een Nederlander te Jedo verkocht aan de

Japanse arts Genpaku Sugita (1733-1817)

Omdat de platen van Kulmus de interne organen geheel anders weer-

geven dan hem geleerd was, ging Genpaku Sugita met twee vrienden op 4

maart 1771 naar een sectie van een 50-jarige misdadigster kijken Secties

vonden vaker plaats in aanwezigheid van artsen, maar nu werd voor het

eerst gekeken naar de vorm, plaats en functie van de organen

Door het boek zagen deze artsen voor het eerst het verschil tussen de

overgeleverde leer en de werkelijkheid Vanaf dat ogenblik begon voor

Genpaku Sugita de Nederlandkunde in Japan

In 1815 schreef hij daarover zijn Rangaku Kotohajtme of de dageraad

der westerse wetenschap Het boek werd in 1869, 1890 en 1941 uitgegeven,

en in 1969 ook in een Engelse vertaling naar de door dr. Ogata bewerkte

derde druk.

Het boek van Kulmus werd door Genpaku met zeer veel moeite vertaald

en in 1774 onder de titel Katai Shinsho gepubliceerd als eerste vertaling

van een wetenschappelijk Nederlands boek Van belang is daarbij de

invloed van de hofarts K Hoshu geweest die voorkwam dat het boek werd

verboden •^

Behalve boeken over medicijnen en natuurwetenschappen, en behalve

reisbeschrijvingen, geschiedboeken en woordenboeken vinden we ook

uitgaven uit de 18de eeuw waarin over het christendom wordt geschreven

Van Joh Laurens van Mosheim is aanwezig Verhaal der nieuwste Chinee-

sche kerkgeschiedenisse, Amsterdam 1765 en van Onno Zwier van Haren.

Van Japan, met betrekking tot de Nederlandsche Natie ende Christelijke

godsdienst, Zwolle 1775

In de bibliotheek te Nagasaki vond ik buiten de genoemde werkcatalo-

366

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen