Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 224

Hoofdstuk 111 Die den verdiukle recht doefi^

1 Nicolaas als voorloper van Kuyper

Als we letten op Kuypers waardering voor Nicolaas' sociaal besef biedt

een ruime stof zich aan Nicolaas' „gevoel voor anderen" maakt hem zo

sympathiek in de ogen van Kuyper Wie wel eens achter elkaar de ruim

1300 bladzijden van Ons Piogiam doorgelezen heeft, is in aanraking ge-

komen met een machtige geest, die waarlijk toornen kan tegen het onrecht

en wiens verontwaardiging over de knechting van zijn broeders zich lucht

geeft m de meest striemende taal ^^ Kuyper wordt gedreven door „eerbied

voor het lijden" (blz 666), hij jubelt, wanneer hij bij medestanders dezelfde

toorn over „den hoon, ons Christenvolk aangedaan" en dezelfde „toon van

edele verontwaardiging" waarneemt (blz 673) Op het verwijt van „op-

ruiing der menigte" van de zijde van het liberale establishment antwoordt

hij met de rust van een gedrevene „Aan dezen smaad en schimp ontkomt

men nooit, zoo dikwijls men zich onderwindt, voor wat verdrukt en ver-

treden wordt de hand op te heffen tegen de machthebbers in Kerk of in

Staat" (blz 735) De Haagse Gevangenpoort is het symbool van de toe-

stand van rechteloosheid en onderdrukking, waaraan het vrome volk door

de wreedheid der liberalen is blootgesteld (blz 695) De „bescherming

voor het verdrukte" staat in het ruimere kader van het broodnodige ethisch

reveil ,,Onze strijd tegen het „Ben ik mijns broeders hoeder'^" van onze

Liberalisten en het „Laissez faire, laissez passer" eener zelfzuchtige staat-

huishoudkunde, beoogt herstel van het zedelijk belang, dat in de sociale

banden voor ons volksleven geboden is" (blz 795) Niet te verwonderen is

het, dat een soortgelijk strijder voor de armen en verdrukten in Kuyper een

warm vriend vindt Zo'n man was Nicolaas Aan de pauselijke bescher-

ming van de zwaksten in de samenleving schenkt Kuyper zijn permanente

bijval De personen en groepen mogen wisselen, in zijn strijd tegen het

onrecht is Nicolaas semper idem We volgen de scriptie bij de beschrijving

van het lot der kleine luyden avant la lettre zoveel mogelijk op de voet Ter

inleiding iets over de sociale betekenis van het christendom in de middel-

eeuwse maatschappij

2 Heren en knechten

Met nadruk wijst Kuyper op de zegen die het christendom (ook) in de

middeleeuwen bracht

De godsdienst omvat allen en kent geen onderscheid tusschen vrije en slaaf tusschen

heer en knecht en de machtige edelman zag dit en feitelijk erkende hij het dat zijn

lijfeigene met hem dezelfde godsdienst beleed En hoe kon t anders of de klove van

macht en geboorte anders zoo diep geteekend moest hier bijna wegvallen Beide aanba-

den denzelfden God Christus was beider verlosser een bedehuis hun tempel een doop

was beider deel dezelfde priester had hen ten huwelijk verbonden zou eenmaal in de ure

des doods veraadming schenken van zieleangst De slaaf anders gewoon te zwijgen en te

208

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen