Gesprekken over honderd jaar Vrije Universiteit - pagina 104

Die rationaliteit is niet mijn motief, maar wel een soort van

beginsel: het mirakel van de vorm, daar gelóóf ik in. Ik ben

tegen het vormloze. Ook al zou alles wat je denkt beginnen

met vormloze gevoelens, dan nog, of, dan juist zou ik

volhouden dat het pas vruchtbaar wordt en blijft als je er

vorm aan kunt geven.

Het motief achter je theologie is een heel andere zaak.

Volgens mij heb je altijd meerdere motieven, maar is één

daarvan vaak dominant, en dat kan wisselen. Vandaag

voel ik me sterk gedreven, en dat voel ik al jaren, dooreen

anti-misbruik-pathos: God gebruiken om elkaar te knech-

ten, en daarmee een mens knecht van mensen te maken, in

plaats van knecht Gods.

Dat is weer een impuls die, lijkt mij, vanuit de ethiek komt.

Daar krijg je oog v o o r . . . hoe zullen we dat zeggen.. .:de

even onontkoombare als riskante rol van de belangen inje

leven, die je inje theorie altijd weer verdedigt. In de ethiek

leer je een beetje ontmaskeren, en dat werkt in het alge-

meen zalig relativerend. Tot op de grens van de knechting

dan. Daar houdt die relativering op. Want wie godsdienst

en moraal gebruikt om te knechten, die moet hardhandig

ontmaskerd worden!

Nou, daar stop ik mee voor deze vraag. Lang genoeg!"

Waarom vind u de ethiek en de theologie in 't

algemeen mooi?

„Mooi is eigenlijk het goede woord niet, alhoewel: God is

óók schoonheid. En elke wetenschappelijke discipline

verschaft ook de schoonheid van het intellectuele aan allen

die het bedrijven: schaken met stukjes inzicht, wat is er

mooier!

Maar je doet het niet om de schoonheid als zodanig, want

dan raak je het juist kwijt. Schoonheid is een afval produkt.

Kun je begrijpen wat een prachtbaan wetenschappers

hebben, als het afvalprodukt al schoon is!

Maar het eigenlijke werk is toch: nieuwsgierigheid, willen

weten, nieuwsgierigheid bevredigen, zelfs God willen we-

ten; en dan na verloop vanjaren meer en meer ontdekken

dat je het nóóit weet. In mijn dissertatie in 1962 brak ik nog

de staf over de Griekse kerkvaders met hun negatieve theo-

logie, hun nadruk op Gods onbegrijpelijkheid. Nü zou ik

zeggen: daar zit een heel stuk levende ervaring in!"

Aan wie denkt u als u het woord,,leermeesters"

hoort?

100

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen