Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 249
Studies over verleden, bezit en heden van de bibliotheek der Vrije Universiteit
gestolen, ende hebben in den nacht de poorten ende mueren vande Minne-bruederen
kerk-hof aen de merckt aff-gebroken ende aff-geworpen. ende hebben die Vrouwe-
cloosteren rontomme open geset. dat een yegehjck dair vuyl mochte gaen dyen 't behef-
den. gehjck ock vele susteren. geprofessijt ende ongeprofessijt. hebben gedaen
Daer nae op Bartholomei apostel dach ende sondaechs daer nae, wesende den 24 ende
25 Augusti. heeft de voors Cornells van Diest. predicant, geprect in sint Jans kercke. ende
heeft de misse des autaers scandeloselijcken van stuck tot stuck vuyt-gelecht, gelijckende
deselve by een apen of guchelspel, ende by eenen quacksalver, die salve te coope heeft
voor alle gebreken, met meer andere abominabele ende ignominieuse woorden, die hy op
te misse voort-stellende was, ende heeft als doen voor den predickstoel twee of drie
kinderen ghedoopt" "'
Wat zich in Baseldonk precies heeft afgespeeld is ons bekend door een
verklaring van de procurator van het klooster, Michiel Adams van Balen.
Deze was er bij aanwezig toen de beeldenstormers zich een toegang tot het
klooster verschaften. Daarna
..[ ] hebben de voerschreve quaetwiliige voirts in stucken gesmeten die traillen van der
voerkercke. ende voirts die beelden, autaeren, gelaesen ende alle 't gene des in de sacristie
was, ende hebben die ornamenten die zy vonden met genomen, ende die boecken van den
voerschreven convente in stucken geschuert, ende daernaer hebben in stucken gesmeten
die dueren by hem deponent als voeren gesloeten, ende hebbende alle die cellen oepen
gesmeten, met alle de kisten die zy aldaer vonden ende alle boecken geschuert ende
vernielt, zonder yet goets geheel te laten, behalven een comptoir" "
Hiermee was in Den Bosch nog niet alles achter de rug, want op 9 oktober
ontstond er opnieuw beroering in de stad. De volgende dag verschenen er
volgens de verklaring van Michiel van Balen „eenen hoop jongers" voor
het convent onder het zingen van de leuze: „ Vuyt grooter noot, slaet papen
ende monicken dool, ende laet die baghijnkens leven ". ^^ Nadat deze jongelui
met enige moeite naar binnen waren geklommen zijn ze
..[ ] m 't voerschreven convent alomme gegaen. ende hebben aldaer alle dingen in
stucken gesmeten ende wechgedraegen. vuy tgedaen eene duere die aen den keldere stont.
ende hebben alle dingen zoe naer wechgedraegen, datter nyet zoe vele houdtswercx
gebleven en is, daermede dat die van den convente een vier gestockt zouden hebben" ''*
De plunderaars joegen schout en schepenen, die de Baselaars te hulp
wilden komen, smadelijk op de vlucht, zodat ze drie of vier dagen gele-
genheid hadden „om al wech te draegen dat zij hebben connen wechge-
draegen, ende voirts die boomen van den voerschreven convente, staende
buyten Sinte-Anthoenispoorte, affgehauwen." Volgens de eerder aange-
haalde ooggetuige is het gebouw zelf zo grondig vernield, „datter niet en is
blijven staen dan de bloote mueren en het dak''.^"
De Bossche Wilhelmieten hebben zich nooit meer helemaal hersteld van
deze catastrofe. Vóór 1566, vooral tijdens de eerste jaren van het prioraat
van Pelgrom, had het klooster enige betekenis als element in de Bossche
cultuur. Na de beeldenstorm merken we nauwelijks meer iets van een
wisselwerking met de Bossche gemeenschap, zodat we mogen veronder-
stellen dat het leven van de Wilhelmieten zich weer grotendeels afspeelde
in de besloten stilte van het klooster. Wat de materiële schade van de
233
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 410 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 410 Pagina's