Wetenschap en rekenschap - pagina 376

A . T H VAN DEURSEN

historiam enarrabit die Mercurii hora XI et die Saturni hora X"." Men kan zich

een hoopgevender begin indenken. Fabius' epigonennatuur zou hem wel niet in

staat stellen bij deze wekelijkse vertellingen meer te bieden dan Groen reeds gaf in

Ongeloof en Revolutie. Dat het Fabius niet gelukt is, geschiedenis erkend te

krijgen als een voor alle faculteiten verplicht onderdeel van de propaedeuse.'''

behoeven wij niet te betreuren. Gedwongen bestudering van door de student niet

als wezenlijk ervaren nevenvakken levert in de regel slechts een zeer laag weten-

schappelijk rendement op. De series van 1884 noemt deze colleges van Fabius niet

meer. Wel hield de geschiedenis haar plaats in het leerplan van de faculteit der

letteren en wijsbegeerte. Tot die faculteit zullen wij ons in dit hoofdstuk ook

beperken.

Een teken van verder strekkende begeerten valt te bespeuren in 1886. De Senaat

spreekt dan in het algemeen over de wenselijkheden van verdere uitbouw. „In

verband hiermee", lezen wij dan, „wordt voor geschiedenis Dr. Wenzelburger

genoemd"."

Deze Theodor Wenzelburger — sinds 1873 dr K. Th. Wenzelburger — was in 1843

geboren, en had zich in 1873 in Nederland gevestigd. Hij verdiende de kost als

leraar Duits, en werd in 1885 bovendien correspondent van de Kölnische Zei-

tung," maar hield zich ook met de Nederlandse geschiedenis bezig. Wie is toch

Wenzelburger, had Groen van Prinsterer in 1876 gevraagd," naar aanleiding van

diens artikel „Johann van Oldenbarneveld iind sein Procesz",^^ een soort re-

view-article over de nieuwste literatuur. Blijkbaar had de inhoud Groen nieuws-

gierig gemaakt, en met reden, want deze onbekende Duitser koos met grote

beslistheid zijn partij in het debat tussen Motley en Groen van Prinsterer over het

conflict van de bestandsjaren. Tot contacten tussen beide mannen is het niet meer

gekomen; enkele weken na deze publicatie is Groen gestorven. Wenzelburger

herdacht hem met sympathie in de „Preussische Jahrbücher".^'' Het hoofdwerk

van deze auteur werd echter de „Geschichte der Niederlanden", waarvan de twee

delen respectievelijk in 1879 en 1886 uitkwamen in de serie Geschichte der Eu-

ropaischen Staaten, onder redactie van Heeren, Ukert en Giesebrecht. Het boek

ging niet verder dan 1648, en bood dus in hoofdzaak een vaker verteld verhaal.

Wel mede daardoor trok het in Nederland geen grote belangstelling, al mocht

Wenzelburger wel enige lof oogsten voor ,,dit grondig en onderhoudend geschre-

ven werk".-^

Gegeven de omstandigheden was Wenzelburger niet zo'n slechte keus. Onder de

Nederlanders was in 1886 niemand te vinden, die in dezelfde mate vakbekwaam-

heid en geestverwantschap met elkaar combineerde. Het plan is echter naar het

lijkt niet verder vervolgd. We weten niet waarom, maar wel kunnen wij ons denken

dat Wenzelburgers benoeming zowel bij de achterban als bij zijn collega Abraham

Kuyper bevreemding zou hebben gewekt. Diende geschiedenis om de nationale

volkskracht te bevorderen, dan kon men achter deze katheder moeilijk een Duits

geleerde roepen. Buitenlanders kunnen hun aanstelling tot hoogleraar in de ge-

schiedenis pas krijgen, als nationalisme niet langer de voornaamste drijfveer tot

370

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen