Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 240

sinds het eind van de elfde eeuw een golf van vernieuwing door de kloos-

terwereld, waarbij verschillende nieuwe orden gesticht werden. We be-

perken ons hier tot een korte vermelding van twee orden die voor ons

betoog van belang zijn.^

Vooreen groot deel van het al veel oudere kloosterwezen gold de Regulav^n Benedictus

van Niirsia (ca 480-550/553) als richtsnoer, maar de uitwerking van de daarin vervatte

denkbeelden liet inmiddels veel te wensen over. ook bij de Benedictijnen zelf Als recht-

streekse reactie hierop ontstond de Cisterciënzer orde. die teruggaat op een kloostervesti-

ging te Citeaux in 1098 waar men weer volgens de oorspronkelijke interpretatie van de

Regel van Benedictus wilde leven, en die onder de bezielde leiding van Bernardus van

Clairvaux (1091-1153) tot bloei is gebracht Aan het eind van de twaalfde eeuw had het

aantal vestigingen van deze orde de vijfhonderd ruim overschreden

Van de uu de kluizenaarsbeweging voortgekomen orden was die van de Kartuizers een

van de meest succesvolle De naam gaat terug op het bergdal de Chartreuse bij Grenoble,

waar Bruno van Keulen zich in 1084 met zes metgezellen als kluizenaar vestigde Pas na

diens vertrek groeide deze gemeenschap uit tot een nieuwe orde met uiterst strenge

leefregels die de heremitische afkomst met verloochenden, en die tot in de moderne tijd in

het algemeen m zuivere vorm zijn opgevolgd Het karakteristieke van de Kartuizer orde is

vooral gelegen in de verbinding van een kloosterachtige leefwijze met de heremitische

traditie Dit principe wordt ondersteund door de bouwkundige conceptie van de kloosters,

die. naast enkele centrale gebouwen, beslaan uil in een rechthoek gegroepeerde cellen,

waarvan de deuren op de kloosterhof uitkomen Hel leven van de monniken in deze cellen

of woninkjes stond zeer dicht bi| dat van een kluizenaar

Het ontstaan van de Wilhelmietenorde was ongetwijfeld mede te danken

aan deze opleving van het kloosterwezen. Na het overlijden van Wilhelmus

van Malavalle stroomden gelovigen uit heel Toscane naar zijn graf, waar

zij diens hulp inriepen en genezing van hun ziekten en kwalen verwacht-

ten. Bij het graf verrees al spoedig een kapel, en voor degenen die zich

voorgoed bij Albertus en Reinaldus wilden aansluiten, kwamen er afzon-

derlijke kluizen. De verering van Wilhelmus werd krachtig bevorderd door

bisschop Martinus van Grosseto, maar de officiële goedkeuring van de

cultus door de paus (praktisch hetzelfde als een heihgverklaring) volgde

pas in 1202. De aanhangers rond het graf richtten zich met een leven van

afzondering, vasten en stilzwijgen zoveel mogelijk naar het voorbeeld van

de heilige. Evenals Wilhelmus voorzagen zij in hun onderhoud door het in

cultuur brengen van de woeste gronden in het dal van Malavalle.

Gedurende de eerste decennia van de dertiende eeuw groeide de bewe-

ging uit tot een nieuwe orde met een nog klein aantal dochterkloosters,

levend volgens de inmiddels vastgelegde Regel van de H. Wilhelmus. Door

toedoen van paus Gregorius IX stapten de Wilhelmieten echter al om-

streeks 1235 over op de veel minder strenge Regel van Benedictus, terwijl

de hturgie en veel andere zaken verder werden geregeld volgens de ge-

woonten van de Cisterciënzers. De paus, die het goed met de Wilhelmieten

kon vinden, wilde met deze maatregel een snellere uitbreiding van de orde

bevorderen, maar een bijkomend motief was toch ook de in verval geraakte

Benedictijner orde een steun in de rug te geven. Deze eerste aanslag op het

eigene van de orde werd gevolgd door een nog veel zwaardere, toen de

224

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen