Wetenschap en rekenschap - pagina 82

J VEENHOF

derzoek is verwerkt.^'Waterink werd daarbij geleid door het thans algemeen aan-

vaarde inzicht, dat in de beoefening van de praktische theologie het honoreren van

empirische gegevens een wezenlijke plaats dient te ontvangen. In zijn colleges over

catechetiek, waarin veel ervaringen uit de praktijk werden doorgegeven, besteedde

Waterink o.a. aandacht aan de religieuze volkskunde, waarbij hij de samenhang

van religieuze beleving en volksaard liet zien.

De komst van Waterink bracht echter geen verandering in het theologisch profiel

van de faculteit. Als geheel was dit van traditionalisme niet vrij te pleiten. Men was

er vooral op uit de eigen theologische positiekeuze te verdedigen tegenover stro-

mingen van buiten en van binnen, die met de eigen traditie niet in overeenstem-

ming waren. Naar buiten toe zette men zich aftegen de jongere ethischen en tegen

Geelkerken. Karl Barth wiens theologie van de crisis haaks stond op de gerefor-

meerde zekerheden en verworvenheden raakte de mannen van de faculteit niet

wezenlijk. Van hen gold, althans tot ca. 1930, wat van de gereformeerden in het

algemeen gezegd is: „Zij zagen er wel veel crisis maar weinig heil in en vonden de

door deze theologie veroorzaakte aardverschuivingen wellicht goed en nodig

voor anderen, maar niet voor zichzelf."^^ Later kwam het tot een duidelijke afwij-

zing."

Naar binnen toe verzette men zich tegen de twee vernieuwingsbewegingen, die

zich in de gereformeerde wereld zelf gingen aftekenen en die niet op verzwakking,

maar veeleer op zuivering en radicalisering van de gereformeerde leer bedacht

waren. De wijsbegeerte der wetsidee wilde het gereformeerde gedachtengoed

ontdoen van scholastieke elementen en kritiseerde o.a. de door Bavinck, Geesink

en Hepp verdedigde traditionele anthropologic met haar dualisme van lichaam en

ziel. Naast haar trad naar voren de creatieve Kamper dogmaticus K. Schilder, die

zijn kritiek vooral richtte op Kuyper's ideeën ten aanzien van de gemene gratie en

de pluriformiteit der kerk.

Op een aantal theologische studenten oefende met name de eerste vernieuwings-

beweging aantrekkingskracht uit. Sterk was de invloed, die uitging van de predi-

king van de amsterdamse predikant S.G. de Graaf, die zowel met de voormannen

van de Wijsbegeerte der Wetsidee als met Schilder in relatie stond. De leden van

de faculteit namen echter tegenover deze dubbele vernieuwingsbeweging een

afwijzende houding aan. Hepp publiceerde zelfs vier brochures met de veel-

zeggende titel „Dreigende deformatie", waarin hij de door Vollenhoven en

Schilder gelanceerde kritiek op de neo-calvinistische traditie trachtte te ontzenu-

wen.^*

Deze afweer naar buiten en naar binnen toe had een nadelige uitwerking. De

economische historicus van de V.U., W.J.Wieringa, merkt scherp maar niet onjuist

op: „In wat nog altijd de voornaamste faculteit was, de theologische, zat weinig

voortgang. De vaart, die Kuyper aan de theologie had weten te geven, was er uit.

Dat was voor de rest der universiteit niet zonder betekenis, want van oudsher had

men de theologische faculteit als de wegwijzer voor de andere faculteiten be-

schouwd. Maar van de theologische faculteit kwamen geen nieuwe prikkelingen

78

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen