Wetenschap en rekenschap - pagina 149

DE J U R I D I S C H E FACULTEIT (1880-1980)

eerste kennismaking op een wat vormelijke gereserveerde bedaardheid in het

optreden, grote nauwkeurigheid in de manier van uitdrukken, een voorzichtige

benadering van praktische moeilijkheden en theoretische kwesties, een tamelijk

ernstige inslag, een wat mokkende meewarigheid als hier en ginds van het men-

selijke al te menselijke bleek. Nauwer aanraking deed een man kennen die wan-

neer zijn ijzeren plichtsbetrachting hem ontspanning veroorloofde, gaarne vrolijk

was, gevoel voor humor had, hen met wie hij te maken had verrassend peilde en als

ze van wat hartelijkheid blijk gaven zijn kilheid aflegde. Zijn leerlingen waarvan

hij de meer begaafden aan zich bond, boden bij zijn afscheid in 1970 de bundel

„Econometrix" aan. De door hem gegeven colleges ontmoetten bij de meeste

studenten waardering vanwege de klare presentatie van de stof. Met de eisen door

hem gesteld was dat minder het geval. Alles wat hij behandelde rustte op zelfver-

worven kennis want van geestelijk leentje buur spelen had hij een afkeer. Een

formule als ,,simultane realisatie van een complexe normativiteit in een concrete

situatie" beklijfde. Voor het nieuwe stond hij steeds open. Daar was nog in zijn

laatste jaren de objectieve beoordeling van Marcuse en de erkenning dat aan de

informatica bijzondere betekenis toekwam. In de faculteit waartoe hij behoorde

kwam hij graag en zijn woord had ook gezag temeer omdat van de voormalige

departementale chef te verschillen niet aanlokte.

In een reeks beknopte boeken zette hij zijn opvattingen uiteen die geredelijk tot

één centrale gedachte waren te herleiden: de economie vroeg om normatieve

beoefening. Daarbij legde hij met geen enkel stelsel een nauwe band. Hij schonk er

de voorkeur aan, overtuigd als hij was van de noodzaak om alle wetenschap — en

dus ook de economie — religieus te funderen, vanuit enkele grote openbarings-

waarheden zoals de roeping van de mens God te dienen en de plicht tot naasten-

liefde te vervullen, een eigen principiële zienswijze te ontwikkelen. Aldus wordt de

terughouding duidelijk tegenover een calvinistische of zelfs een reformatorische

aanzet. Hij stond zo vrijer in de bestrijding van economen die enkel een metho-

dologische zuiverheid kennende wetenschap voorstonden, die slechts de keuze uit

mogelijkheden wensten te openen of op andere wijze een dikwijls zeer vaardig

uitgewerkt positivisme bepleitten. Hij was een goed theoreticus die de echte

economische vraagstukken niet in het juridische vlak wenste te trekken zomin als

hij dat met de economische denkers wilde doen. Van de 19e-eeuwse stelsels heeft

hij het marxisme fundamenteel bestreden. Wat de nieuwere opvattingen betreft

heeft hij zich gekeerd tegen kwantitatieve economie die enkel wilde meten, de

mathematica voor spitsvondigheden gebruikte en vanuit de wetenschappelijke

theorie niet de brug naar de praktijk wist te slaan. Bij alle uiterlijke beheerstheid

was hij een bewogen man die economische onderdrukking en sociaal onrecht

begeerde op te heffen, maar die daarbij het redelijk denken gevoed door een

gezond, in zijn geval puriteins gevormd, verstand niet opzij schoof. Het neo-

anarchistisch denken en handelen heeft hij nauwkeurig ontleed en glashard afge-

wezen, echter pas na op de ondoordachtheid, de onmogelijke methoden en de

gevaarlijke gevolgen, even koel als vernietigend te zijn ingegaan.

145

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen