Wetenschap en rekenschap - pagina 67

H O N D E R D JAAR T H E O L O G I E AAN DE VRIJE UNIVERSITEIT

deze theoloog als degene, „die den machtigen stoot gegeven heeft, waardoor we

van de meer eenvoudige, bijbelsche Theologie (die in de Reformatie de toon aan-

gaf, J V ) tot de wetenschappelijke Scholastieke Theologie in ons Vaderland geko-

men zijn "^' De geestdrift van de jonge Kuyper voor de sterk supralapsansch den-

kende en als persoon nogal omstreden traneker theoloog toont hoezeer het ideaal

van een wetenschappelijke gereformeerde theologie de faculteit en haar alumni

beheerste

Dit enthousiasme voor Maccovius kwam bij hen, die in de traditie van de af-

scheiding stonden, slecht over De kamper docent D K Wielenga schreef, dat hij

het een ramp zou achten voor school en kerk, indien Maccovius te kwader ure als

schutspatroon werd verkozen voor de herleefde beweging op het gebied der

gereformeerde theologie "Ik vermeld dit laatste, omdat juist in de jaren negentig

een felle discussie gevoerd werd tussen „afgescheidenen" en „dolerenden" over de

theologie, over de relatie tussen theologie en kerk en over de theologische oplei-

ding Deze discussie was feitelijk al begonnen toen de plannen voor de V U in het

publiek besproken werden De afgescheidenen zagen in de V U een werk des

geloofs, maar tekenden wel bezwaar aan tegen de vrijheid van de V U ten op-

zichte van de kerk De discussie kreeg een scherper accent toen dolerenden en

afgescheidenen onder een dak gingen samenleven Het was in 1892 dat de ver-

eniging tussen beide groeperingen tot stand kwam die nu als de Gereformeerde

kerken in Nederland samen op weg gingen Maar daarna kwam het streven op

om nu ook de beide opleidingen samen te voegen Men meende, dat samenvoe-

ging versterking van kracht zou betekenen maar de polemieken over die eventuele

samenvoeging hadden ten gevolge, dat veel kracht teloor ging in debatten, die

uiteindelijk vruchteloos bleken Het streven naar eenheid bracht tweedracht te

weeg " Er was van huis uit een verschil tussen beide groeperingen In het onder-

wijs aan de school te Kampen had men van meet af bewust teruggegrepen op

Calvijn Wat de nareformatonsche theologie aangaat sloot men meer aan bij de

piëtistische dan bij de scholastieke lijn Kuyper en de zijnen daarentegen wilden

op progressieve wijze juist in deze lijn doorwerken *" Verschillende afgescheiden

theologen van de tweede generatie oefenden kritiek uit op Kuyper's theologie en

de implicaties daarvan Onder hen traden vooral de resolute L Lindeboom en de

scherpzinnige F M ten Hoor naar voren Anderen uit deze kring hadden wel

bezwaar tegen Kuyper's gedachtengangen maar uitten deze niet publiek De

belangrijkste vertegenwoordiger van de/e groep was H Bavinck, die juist in de

jaren negentig met Kuyper nauw samenwerkte en diens streven op kerkelijk en

politiek gebied steunde Om het calvinistische reveil zoveel mogelijk te bevorderen

trachtte hij matigend in te werken op de kritiek uit eigen kring *'

In beide groepen leefde sterke verknochtheid aan de eigen opleiding, die aan de

debatten meermalen een geladen karakter gaf Daarbij vond een zekere bekrom-

penheid aan de kant van de vroegere afgescheidenen tegenover zich een sterk

zelfbesef aan de zijde van de vroegere dolerenden, dat de universiteit op soms

63

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen