Wetenschap en rekenschap - pagina 432

J . G . KNOL

constant and what are the effects of changes in either the ends or the means

between which they mediate and how such changes may be expected to take place

through time'"".

Robbins neemt principieel afstand van de ricardiaanse opvatting dat het in de

economische wetenschap gaat om de bestudering van de wetten van de verdeling

van het nationaal product; hij propageert de opvatting van de economie als „the

Science which studies human behaviour as a relationship between ends and scarce

means which have alternative uses"".

Het traditionele beeld kan men als volgt schetsen:

— het gaat in de economische wetenschap om de relaties tussen mensen en

goederen; zelfs als het om een verhouding tussen mensen lijkt te gaan zoals het

geval is bij werkgever en werknemer, is er toch sprake van een relatie tussen

mens en goed, en wel in dit geval tussen vrager en aanbieder van arbeidskracht;

— de economische wetenschap heeft niet meer de pretentie om wetmatigheden

inzake de economische ontwikkelingen in de samenleving als geheel te onder-

zoeken en te formuleren; de wetenschap houdt zich voortaan bezig met het

menselijk gedrag en de relaties tussen veranderingen in dit gedrag en het niveau

van de prijzen en de hoeveelheden van goederen en diensten;

— bij deze praxiologische opvatting abstraheert de economische wetenschap van

de historische context waarin de mensen zich bevinden en postuleert men een

universele gedragscode namelijk nutsmaximalisatie en streven naar maximale

winst'^.

Deze beperking tot een studie van het menselijk gedrag heeft geleid tot een fraaie

modelsmatige analyse van allerlei verschijnselen en bewegingen.

De ontwikkeling tot een „logic of choice" heeft een formalisme gerechtvaardigd

waardoor onder meer een verregaande mathematisering mogelijk is geworden'-'.

Maar tegelijkertijd is er het gevaar dat de „man in de straat" zich niet meer herkent

in de analyse en dat daarmede de wetenschap als vrijwel onvoldoende wordt

beschouwd om belangrijke maatschappelijke vraagstukken te kunnen oplossen.

4. Milton Friedman

Friedman heeft in het debat tussen een positieve en een normatieve benadering

een grote rol gespeeld en zijn verdediging van de positieve economie wordt in de

denkgemeenschap van economisten nog steeds vrij algemeen aanvaard.

Volgens Friedman is de positieve economie in principe onafhankelijk van per-

soonlijk waardeoordeel. Het behoort tot de enige taak van de positieve economie

„to provide a system of generalisations that can be used to make correct predic-

tions about the consequence of any change in circumstances"'''.

De waarheidsvraag heeft alleen maar iets te maken met het vermogen om te

voorspellen. Een theorie is niet zomaar waar wanneer men het erover eens is dat de

426

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen