Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 264

uitgebreid. Ook het voorwerk, dat in de eerste uitgave van 1537 alleen

een inleiding van de auteur bevatte, is vernieuwd. Nu vinden we op de titel

een vers van Macropedius, en op de volgende bladzijden een keizerlijk

privilege ten gunste van de drukker Jan Scheffer, „schamel gheselle belast

met huysvrouw en kijnderen", gevolgd door twee opdrachten van Pelgrom

en een aantal aanbevelende Latijnse versjes. Hierdoor kunnen we een

beeld krijgen van de kring waarin Pelgrom verkeerde. Hij droeg de nieuwe

uitgave op aan Phihppe Le Noir (Niger), jurist en deken te Brussel, door

Pelgrom aangeduid als een „elegantioris Musae Moecenas". Een tweede

opdracht is gericht tot de Bossche kanunniken Hendrik Pelgrom, cantor

van de St. Janskerk, en Hendrik van de Meulen (a Mola). Van de auteurs

van de verzen hebben Peter de Ruyter (Miles), kanunnik in Den Bosch, en

de rechtsgeleerde Hieronymus Elenus van Balen een soortgelijke achter-

grond. De anderen komen uit het onderwijs. Hieronymus Verlensis (Ver-

lenius) was conrector van de Latijnse school van Den Bosch, en kreeg later

ook enige bekendheid als theoloog te Utrecht. De al eerder genoemde

medicus Dominicus Schenckels was inmiddels rector van de Latijnse

school geworden. Een aansporing naar het smaragdgroene woud van Pel-

grom te gaan^ komt van Jan Goverts (Joannes Nemius), schoolmeester in

verschillende plaatsen, een bewonderaar van Erasmus en een centrale

figuur in de kring van Bossche humanisten.*^ Cornelius Rommondius

tenslotte, schoolmeester te Brugge, noemt Pelgrom een sieraad van de

Wilhelmijnse vroomheid.*^ Het zijn mensen die wat de cultuur aangaat in

het middenniveau verkeerden en die beroepshalve of in hun vrije tijd met

genoegen de Latijnse letteren beoefenden, bewonderaars van Erasmus,

maar geen erasmiaanse sceptici ten aanzien van de kerk van Rome. Door

het schrijven van moderne schoolboeken, het uitgeven van klassieke

schooUectuur en het zelfstandig beoefenen van de Latijnse letterkunde

hebben zij zich verdienstelijk gemaakt voor de verbreiding van het huma-

nisme in Nederland.

Het tweede geschrift van Pelgrom, Descripüo originis urbis Silvaedu-

censis, dateert van 1540. Het bevat in enkele bladzijden een kroniekachtige

beschrijving van de stichting en verdere ontwikkeUng van Pelgroms

woonplaats. In het voorgaande vermeldden we al de Nederlandse vertaling

van dit werkje door Jacob van Oudenhoven uit 1629. Van de oorspronke-

lijke Latijnse tekst kennen we slechts enkele fragmenten.*^

Men zou uit het voorgaande kunnen opmaken dat de activiteiten van

Pelgrom op het terrein van de humaniora en zijn contacten met de Bossche

humanistenkring zich over slechts enkele jaren uitstrekten. Het tegendeel

blijkt uit het staatje dat hieronder volgt:

1537 Synonymorum sylva

1540 Descripüo ongmis urbis Silvaeducensis

1546 Herziene uigave van Synonymorum sylva

1554 Jan Goverts (Nemius) draagt een bewerkte uitgave van Murmellius' De compositis

verborum op aan Pelgrom*''

248

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen