Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 376

Onder de vele prenten en schilderijen die de Jezuïeten naar Japan

brachten waren ook een aantal uit de zuidelijke Nederlanden afkomstig. In

het Nationaal Museum te Tokyo is een Christus-schilderij volgens de

Nederlandse traditie als een zeer menselijke man.^* Het is door de gou-

verneur van Nagasaki bewaard gebleven.^^

De oudste Nederlandse boeken die nu nog in Japan bewaard worden,

werden in 1627 gedrukt. Ze zijn in de Rakusaido-bibliotheek te Tokyo. Het

zijn van Carolus Battus, het Chirurgynboek, gedrukt te Amsterdam 1627;

van Ambrosius Pare De Chirurgie ende alle de opera, Haarlem 1627 en van

Christophorus Wirtsung het Medicijnboek, Amsterdam 1627. Omdat de in

1655 gedrukte Opera van Pare tweemaal in Japan aanwezig zijn, is het

waarschijnlijk dat deze drie in 1627 gedrukte boeken vóór die herdruk in

Japan zijn aangekomen. Er is reden om te denken dat ze omstreeks 1629

door een scheepsarts zijn meegebracht voor zijn werk bij de Nederlandse

kolonie in Japan.

In 1630 werden alle westerse en Chinese boeken die ook maar iets met

het christendom uitstaande hadden, uit Japan gebannen. De Nederlanders

hadden te Hirado een pakhuis gebouwd dat in 1640 moest worden afge-

broken omdat er de christelijke jaartelling op was aangebracht. Alle boe-

ken zouden om deze reden verdacht gemaakt kunnen worden. Er zijn

wellicht daarom geen boeken die in de jaren 1628 tot 1655 in Nederland

gedrukt zijn, uit dat verleden overgebleven in hedendaags Japans bezit.

2. Bronnen

De geschiedenis van het Nederlandse boek in Japan is in twee perioden te

verdelen. De eerste periode loopt van ongeveer 1640 tot 1811 en de tweede

periode van 1811 tot ongeveer 1870. De eerste periode begint met de

concentratie van alle Japanse handelscontacten met het westen op het

eiland Deshima in juni 1841. Op dat kleine eiland mogen uit het westen

alleen de Nederlanders komen en elk jaar moeten zij het nieuws over

Spanje, Portugal, Europa, Amerika en vooral ook Rusland en China aan

de gouverneur rapporteren. Het opperhoofd van de handel moet elk jaar

een reis naar Jedo maken om geschenken uit te wisselen. Vlak bij Deshima

hebben ook de Chinezen een vestiging in Nagasaki, maar zij mogen de

hofreis niet ondernemen.

Het jaar 1811 is van belang omdat dan de Nederlanden bij Frankrijk zijn

ingelijfd en Java in Engelse handen is gevallen. De handel is dan gestaakt.

Van die gelegenheid maakt het „opperhoofd van de handel op Japan",

Hendrik Doeff gebruik om een Nederlands-Japans woordenboek samen te

stellen. In Jedo wordt in 1811 een officieel vertaalbureau gesticht, dat

gezien kan worden als een voorloper van het Japanse departement voor

buitenlandse zaken.^^

Na het herstel van het contact tussen Nederland, Java en Japan worden

zeer veel Nederlandse boeken in Japan geïmporteerd. Omstreeks 1870 gaat

360

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen