Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 334

Was er reden voor dit minderwaardigheidsgevoel? Als we JuHus' latere

loopbaan in aanmerking nemen, niet. Hij bezat meer gaven dan hij zichzelf

bewust was. En het zijn dezelfde talenten als die van zijn vader. In de eerste

plaats zijn oprechtheid. Geestelijke oneerlijkheid kon hij niet uitstaan.

Vandaar ook de vele zelfontledingen in zijn brieven. Dan zijn volharding:

Zes jaren werkt hij, als zendeling, geheel alleen tussen half-vijandige Eu-

ropeanen en een onverschillige Madoerese bevolking.

Opmerkelijk is ook dat het bij hem niet komt tot een breuk met zijn

vader en diens opvattingen, wat heel goed mogelijk zou zijn geweest bij alle

kritiek die hij op deze had. „Alleen de overtuiging dat mijn vader door en

door oprecht was, heeft mij er door Gods genade voor bewaard om een

afkeer van alle christenen te krijgen" schrijft hij (22-2-82).

Isaac Esser had als bestuursambtenaar de Indische toestanden goed

leren kennen: vulgair atheïsme en jachtmaken op geld en carrière bij de

meeste Europeanen, armoede en indolentie bij de massa van de inheemse

bevolking. Uiteraard interesseerde hij zich zeer voor de zending. In 1855

was mede op zijn initiatief opgericht het Java-comité, een zendingsge-

nootschap, waarvan hij zelf bestuurslid en één der drijvende krachten was.

Zoals vrijwel alle christelijke instellingen van die tijd gaf het een eigen blad

uit: Het Geïllustreerd Zendingsblad voor het Huisgezin. Voor die tijd een

verrassend moderne opzet: een kerkelijk blad met illustraties! Zou dat

invloed van Isaac Esser geweest zijn?'

Zo is Julius' besluit om zendeHng te worden zeker mee onder invloed van

zijn vader genomen. Maar tijdens zijn opleiding en ook later nog bleef hij

allerlei twijfels houden aan zijn roeping en geschiktheid. Pas in de praktijk

van het werk, als hij een kleine christelijke gemeente ziet ontstaan als

gevolg van zijn arbeid, komt hij tot een meer reële waardering van zijn

gaven en kansen. In zijn brieven is deze ontwikkeling te volgen.

Isaac Esser wenste voor zijn kinderen een christeHjke schoolopleiding.

Daarom ging Julius naar het gymnasium van ds. Van Lingen te Zetten,''

waar hij volgens zijn autobiografie een paar gelukkige jaren heeft doorge-

bracht. Dan volgt de theologiestudie te Utrecht. Ook deze keuze was geen

toeval. Van de theologische faculteiten in Nederland gold die van Utrecht

als de meest orthodoxe.

Aan zijn studententijd denkt Julius later met gemengde gevoelens terug.

Mogen we zijn autobiografie geloven, dan heeft hij niets aan zijn studie

gedaan (enigszins onwaarschijnlijk voor iemand die op zijn 23e jaar pro-

moveerde) en verdeed hij zijn tijd en geld aan allerlei twijfelachtige ver-

maken. Maar dan lezen we ook weer dat „God hem voor de zonde der

ontucht bewaarde" en ook zijn studievriend Jonker, de latere Groninger

hoogleraar, schrijft dat hij wel degelijk boven de middelmaat uitstak.^

Op 15 december 1875 sloot hij zijn studie af met een promotie bij Van

Oosterzee over De Brief aan Philemon.^ De dissertatie handelt voorname-

lijk over de filologisch-historische aspecten van de brief en alleen in een

slothoofdstukje: ,Practische beteekenis en waarde van den brief komt iets

318

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen