Wetenschap en rekenschap - pagina 387

DE VRIJE UNIVERSITEIT EN DE G E S C H I E D W E T E N S C H A P P E N

„Geschiedenis van de Lage Landen" door Jan en Annie Romein kregen geen

calvinistische tegenhanger. Van Schelven zag het belang van handboeken wel in:

ze brengen ons immers op de hoogte „van de totaliteit van het drama, waarom het

ons bij ons historisch onderzoek te doen is"." Maar noch hij noch Goslinga bezat

de speciale habitus van de handboekschrijver, en anderen hebben zich niet ge-

meld.^" Was het omdat de geschiedenis bij het gereformeerde publiek weinig

leefde? Rijnsdorp noemt in zijn overzicht van de protestants-christelijke literatuur

voor deze periode zeer weinig historische romans. Hendrika Kuyper-van Oordt

heeft ze wel geschreven,^' en Gera Kraan-van den Burg," maar de oogst blijft

mager vergeleken bij de eerste decennia van de twintigste eeuw. Of zouden

misschien de historici de interesse te weinig hebben gevoed, zodat de stof niet

onder de aandacht van de romanschrijvers kwam? De schoolmeesters, die elke

week de vaderlandse geschiedenis vertelden, wisten bij kinderen de belangstelling

wel gaande te maken, en gingen ook voor hen schrijven. Ik noem nu alleen maar

W.G. van de Hulst en Johan van Hulzen, die op hun manier de tradities van

Gerdes en Van Lummel hebben voortgezet. Maar naar welke lectuur moesten hun

jonge lezers grijpen als ze eenmaal „Toen en A'M"zouden zijn ontgroeid?

Christelijke historici

Nu stonden de hoogleraren van de Vrije Universiteit natuurlijk niet alleen. Er

waren meer protestants-christelijke historici, en sinds 1920 hadden ze zich in een

Gezelschap verenigd." Te midden van de elf oprichters vinden we de neerlandist

Van der Laan en de theologen Kaajan en H.H. Kuyper. Goslinga en Van Schelven

zijn er bij, en voorts Breen, Itjeshorst, Kolkert, De Pater, Smit en Sneller. Deze

kern is snel aangegroeid tot enkele tientallen. De doctorstitel was voorwaarde voor

het lidmaatschap, doch men beperkte de keus niet tot gepromoveerden van wat nu

de subfaculteit geschiedenis heet. Tot op heden is dat een kenmerk van het

Gezelschap gebleven. Daarin schuilt thans — en school vermoedelijk ook destijds

— zijn voornaamste aantrekkingskracht: ontmoetingsplaats te zijn voor alle beoe-

fenaars van de historische wetenschappen. Van tijd tot tijd, doch niet precies om

de vijf jaar, heeft men lustrumbundels uitgegeven, met als hoogtepunten de

thematische bundels over „De zin der geschiedenis" in 1944, en „Groens Ongeloof

en Revolutie"in 1949.

Een opmerkelijk initiatiefis geweest de opstelling van een lijst van onderwerpen,

„waarvan de behandeling — van het standpunt eener christelijke geschiedbe-

schouwing uit gezien — voor bij uitstek wenschelijk moest worden gehouden".^" Ze

verscheen in 1941. De universitaire wereld kent thans zoveel prioriteitenlijsten van

allerlei aard en urgentie, dat we deze vrucht van zes jaar beraad met zekere scepsis

ter hand nemen. Maar enkele voornemens zijn werkelijk gerealiseerd. Er bestaat

nu een boek over de periodisering der geschiedenis (Leemtenlijst, A 10), en er is

een artikel verschenen over Nederland en de grote aardbeving van Lissabon

381

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen