Wetenschap en rekenschap - pagina 244
Een eeuw wetenschapsbeoefening en wetenschapsbeschouwing aan de Vrije Universiteit 1880-1980
C C JONKER
scheikundige subdisciplines de biochemie Zij onderzoekt door substitutie van
radioactieve koolstof en tritium op de plaatsen van gewone koolstof en waterstof,
de structuren van zeer grote moleculen Het doel is hierbij door een verdere
opheldering van de intermoleculaire krachten en van het gedrag van de hydro-
phobe interacties, een verklaring van de levensprocessen in de cel en in grotere
organismen te geven op basis van chemische en fysische processen
In een opstel van Verweij' worden de verbanden tussen leefbaar milieu, grond-
stoffen, technologien en de verkwisting van de rijkdommen der aarde, helder
uiteengezet De mogelijkheden van een beslissende bijdrage tot een „alternatieve
techniek" de biochemische technologie, bestaande in „afkijken van de natuur"
worden daarbij tevens op stimulerende wijze besproken
Door dezelfde stimulansen als werkzaam bij de organische en fysische scheikunde
vond ook een herleving van de anorganische chemie plaats Deze nieuwe ontwik-
keling, complex- of coordinatie-chemie genoemd, onderzoekt de structuur en
reactiviteit van (in principe) de gehele chemie Het onderzoek geldt echter speciaal
de chemische complexen opgebouwd uit een centraal overgangsmetaal-ion met
daar omheen verschillende atomen, moleculen of ionen, die zowel anorganisch als
organisch kunnen zijn
Tenslotte is het belangrijk een aspect van de verhouding tussen de scheikunde en
de maatschappij te bespreken, dat nogal verschilt van de reeds eerder aangesneden
relatie van de natuurkunde en de samenleving De op de scheikunde voortbou-
wende grote industrie kwam veel eerder tot ontwikkeling dan de uit de natuur-
kunde voortgekomen electro-techniek Bovendien is de relatie tussen de zgn
zuivere en de toegepaste scheikunde veel inniger dan bij de natuurkunde Pein-
zend over de oorzaken hiervan vindt men, dat de mens in zijn bestaan allerlei
stoffen nodig heeft, maar dat de natuurlijke vormen waarin deze voorkomen eerst
veranderd moeten worden voordat zij voor de mens goed bruikbaar zijn De
metalen moeten uit ertsen gewonnen, ijzer is pas goed bruikbaar als staal, de
geneesmiddelen moeten gezuiverd en bereid worden De productie van kleur-
stoffen, plastics en kunstvezels zijn zowel resultaat van de chemie als nieuwe
voedingsbodem voor de verdere ontplooiing ervan
2 4 Scheikunde aan de Vnje Universiteit
Tegen deze korte schets van de ontwikkeling van de scheikunde in de laatste 100
jaar plaatsen we met enkele trefwoorden het onderzoek in de subfaculteit Schei-
kunde aan de V U sinds 1930
J Coops (1894-1969), de eerste hoogleraar in de scheikunde heeft zich vanaf zijn
benoeming in 1929 tot zijn emeritaat voornamelijk bezig gehouden met een
deelgebied van de fysische chemie de thermochemie Hierbij was het doel de
vormingswarmten te berekenen uit de verbrandingswarmten van organische ver-
bindingen Hieruit zijn gegevens te verkrijgen voor de kwantitatieve theorie van de
240
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's