Wetenschap en rekenschap - pagina 59

H O N D E R D JAAR T H E O L O G I E AAN DE VRIJE UNIVERSITEIT

voorgegeven zijn en ten dele door Kuyper zelf zijn ontworpen ^' Als voorbeeld

noem ik de bibliologische groep Zij omvat de „canonische" vakken, nader gedif-

ferentieerd als de algemene en de bijzondere Canoniek, waarmee Kuyper dat vak

bedoelt, dat gewoonlijk als inleidingswetenschap wordt betiteld Met deze bena-

ming wil Kuyper een gevaar uitbannen, dat hij reeds in de rede van 1881 scherp

bestreed de ,,hypertrophic" van de inleidingsstudien, die in plaats van /«leiding te

bieden de leiding gaan nemen en behouden, waardoor er van een uniek karakter

van de Schrift geen sprake is Om dit gevaar te weren wil Kuyper deze studiën,

waarvan hij op zich het goed recht beaamt, plaatsen onder en binden aan het

normatieve gezichtspunt van de canon, dat correlaat is van het heilig karakter van

de Schrift als Gods Woord " Vervolgens ressorteren onder deze groep de exege-

tische vakken en de pragmatische vakken Bij de laatstgenoemde gaat het om die

vakken, die zich bezighouden — op basis van de volbrachte litteraire exegese —

zowel met het historisch als met het geestelijk-inhoudelijk aspect van de openba-

ring Tot deze vakken behoren de Archaeologia Sacra, de Historia Sacra en de

Histona Revelationis Met het laatste vak bedoelt Kuyper een equivalent van wat

dikwijls betiteld wordt als „bijbelse theologie" Het hangt nauw samen met de

Histona Sacra, maar terwijl hier het feitelijk aspect domineert, richt de Histona

Revelationis zich speciaal op het openbanngsgehalte van de historie, op de idee

die zich daarin successief uitspreekt Met het accentueren van de betekenis van de

Histona Revelationis beoogde Kuyper een dam op te werpen tegen het gebruik

van de Bijbel als een arsenaal vol bewijsplaatsen^*

Opzettelijk ben ik uitvoerig ingegaan op Kuyper's opvatting van de theologie in

nauwe samenhang met zijn visie op openbaring en Schrift Hier komen we immers

in aanraking met de grondslag waarop en het kader waarbinnen hij de theologie

beoefend wilde zien In de tijd, gedurende welke hij aan de faculteit werkte, — van

1880 tot 1901 — heeft hij naast de ,,Encyclopaedic" nog talrijke andere geschriften

gepubliceerd Uit deze veelheid noem ik hier het Tractaat van de Reformatie der

kerken dat als blauwdruk van zijn kerkelijk streven kan gelden^' zijn boek over het

werk van de Heilige Geest, waarin hij zijn gedachten over de heilsorde ontwik-

kelf*, , E Voto Dordraceno", dat een samenvatting van heel zijn theologisch

denken biedt"', de beroemde Stone-lezingen over het Calvinisme"^ en zijn drie-

delig werk over de gemene gratie "'

In laatstgenoemde studie betoogt Kuyper, dat naast en in verband met de bijzon-

dere genade, die belichaamd is in Jezus Christus, het vleesgeworden Woord.de

Verlossingsmiddelaar, in de wereld ook werkt de gemene gratie, die te danken is

aan de tweede persoon van de Dneeenheid, het eeuwige Woord, de scheppings-

middelaar Terwijl de bijzondere genade bevrijdt van de schuld der zonde en aan

de zondaar verlossing en eeuwig behoud schenkt geldt van de algemene genade,

dat ZIJ het bederf van de zonde stuit en de progressieve geschiedenis van het

menselijke geslacht met inbegrip van de ontplooiing van alle door God in de

schepping gelegde potenties mogelijk maakt Met deze brede uitbouw en „culturele

55

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen