Wetenschap en rekenschap - pagina 166

M KUILMAN

rooms-katholieke — organisaties. Ten derde: In de wijze waarop de wetenschap-

pelijke psychiatrie zich ontwikkelt, worden tendenties zichtbaar met een voor

velen bedenkelijk karakter. Ontmythologisering dreigt uit te lopen op de schep-

ping van een ontluisterd, gesloten en materialistisch mensbeeld. Ten vierde: De

manifestatie van krankzinnigheid heeft de mens van ouds geboeid, niet in de

laatste plaats omdat daarin op vaak groteske en catastrofale wijze de existentiële

thema's van schuld, zorg, ontmoeting, macht, leven en dood tot uitdrukking

worden gebracht. Wie geen genoegen neemt met de schrale conceptie van het

materialistisch positivistisch denken, blijft streven naar een ontmoeting, waarin de

zieke mens zich vanuit de gebrokenheid van zijn existentie aan de ander open-

baart. Het medische speurwerk naar pathogene processen achter de symptomen is

voor hen van een andere, soms zelfs als inferieur gekwalificeerde orde.

In 1875 verschijnt van de hand van de christelijk-gereformeerde dominee Lucas

Lindeboom een brochure waarin hij de vraag aan de orde stelt naar de stand van

zaken met betrekking tot de christelijke zorg voor zieken, krankzinnigen, doof-

stommen en blinden. Een uitgebreide beschrijving van de toenmalige gebeurte-

nissen treft de lezer aan in een overzichtsartikel van Wieringa.

Lindeboom houdt een vurig pleidooi voor de missionaire taak van de kerk ten

aanzien, van de kwetsbare, geestelijk en lichamelijk geschonden minderheids-

groepen en hij legt daarbij een bijzondere belangstelling aan de dag voor de

krankzinnigen. Het gaat dan overigens niet uitsluitend om de christelijke verzor-

ging van zijn minder bedeelde broeders en zusters. Zijn vooruitziende blik voor-

spelt hem dat men in de toekomst niet zal kunnen volstaan met christelijke charitas

alleen. Met grote nadruk wijst hij op de wenselijkheid van een christelijke weten-

schapsbeoefening, in het bijzonder in de psychiatrie. Daartoe is het nodig om

eigen opleidingen te creëren. Die noodzaak blijkt uit de schrale stand van zaken

met betrekking tot het wetenschappelijk niveau van het toch al ontoereikende

aantal geneesheren. De verontrustende tendenties in de toenmalige psychiatrische

wetenschapsbeoefening rechtvaardigen voor Lindeboom de eis om de begeerde

opleiding in eigen huis te krijgen. Een parallel met de problemen rond het chri-

stelijk onderwijs dringt zich op. Niet ten onrechte legt Lindeboom een zeker

ongeduld aan de dag. De andersdenkenden zitten immers niet stil, getuige bij-

voorbeeld de oprichting van de Vereeniging voor Ziekenverpleging te Amsterdam

in 1878. Lindeboom is zich de urgentie van de situatie terdege bewust. In 1883

voert hij op een centrale pastorale conferentie het woord en bij die gelegenheid

spoort hij zijn gehoor nog eens aan tot actie. Een jaar later vindt onder zijn

energieke leiding de oprichting plaats van de „Vereeniging tot christelijke verzor-

ging van krankzinnigen en zenuwlijders in Nederland". Zoals reeds werd opge-

merkt beperkte de doelstelling van de vereniging zich niet tot hetgeen haar naam

suggereerde. Lindeboom pleit van meet af aan voor de beoefening van een chris-

telijke wetenschap in de psychiatrie en derhalve voor een eigen opleiding van

geneeskundigen. Het is overigens niet gemakkelijk om te ontdekken wat hem nu

162

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen