Wetenschap en rekenschap - pagina 346

B SIERTSEMA

H J POS EN HET SPREKEN VAN DE SLANG

Als student was Pos reeds opgevallen wegens zijn „wetenschappelijke aanleg" en

zijn „denkvermogen" dat „ver boven het gemiddelde" uitstak Na zijn studie in de

klassieke talen aan de Vnje Universiteit had hij linguïstiek en wijsbegeerte gestu-

deerd in Heidelberg, Freiburg i B en Parijs, en was twee maal gepromoveerd in

1921 in Heidelberg en in 1923 aan de Vrije Universiteit (cum laude), op dissertaties

over de basisprincipes van linguïstiek en filologie '^

Daar deze geleerde bovendien met de grondslag ondubbelzinnig zijn instemming

had betuigd, „met alleen door het onderteekenen van de voorgeschreven formule

bij zijne promotie, maar ook in gesprekken met leden van de faculteit",'^'' besloot

deze laatste in juli 1923, Pos voor benoeming voor te dragen

De voordracht van Curatoren aan Directeuren hield in. Pos te benoemen voor

„Algemeene taalwetenschap, Encyclopaedic der philologie en de Klassieke Phi-

lologie, met name de taal- en letterkundige ontwikkeling van het Latijn en

Gneksch in den Keizertijd, waaraan eventueel andere vakken kunnen worden

toegevoegd" ""

Voor het eerst bevat hiermee een voordracht aan de Vrije Universiteit expliciet de

term „Algemene taalwetenschap", dit vak was nl inmiddels in het Academisch

Statuut opgenomen en de faculteit had dit feit gebruikt om de voordracht nog

meer gewicht te geven „Hierdoor ( = door het voorstel Pos te benoemen, BS) wordt

tevens voldaan aan het voorschrift van het Academisch Statuut om Algemeene

Taalwetenschap te onderwijzen, welk vak een met onbelangrijk deel vormt van

het candidaatsexamen in de Klassieke letteren" '^ Over het belang van algemene

taalwetenschap als onderdeel van de andere talenstudies wordt nog met gerept

Toch omvatte de faculteit der Letteren aan de Vrije Universiteit in die tijd reeds

een sectie Nederlandse en een sectie Semitische taal- en letterkunde (en een sectie

geschiedenis), en kreeg zij bij Koninklijk Besluit S 438 in oktober 1924 gelijke

rechten als de Rijksuniversiteiten t a v haar doctorale examens Op 30 mei 1924

dan aanvaardde de toen 25-jarige H J Pos het hoogleraarsambt aan de Vrye

Universiteit, met een rede over Algemeene Taalwetenschap en Subjectiviteit,'^

daarmee tredend in de voetsporen van haar stichter (zie boven) Pos eindigt deze

oratie met de niet onjuiste beschrijving van de algemene taalwetenschap als een

„werkprogramma" Ook hier treffen weer taal en stijl, evens echter het abstracte

van dit „werkprogramma" het zoeken naar ,,de idee" van de taal, waarmee Pos

ongeveer bedoelde datgene wat het wezen van de taal uitmaakt

„Zoo blijkt algemeene taalwetenschap eerst recht een program van arbeid Alles wat taal is,

heeft deel aan de idee der taal en zo is in de meest afgelegen velden der ervaring de idee niet

zoek Het doel der algemeene taalwetenschap is het hoogste doel van het kennen op het

gebied der talen namelijk het zoeken der idee De idee is niet buiten de ervaring Hare

benadering geschiedt door alle graden van concreetheid en abstractie heen in den

menschelijken arbeid der wetenschap die zich ter wille van de subjectiviteit noodzake-

340

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen