Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 248

de Broeders des Gemenen Levens in de Hinthamerstraat, waar zij tot

september 1543 bleven. Daarna trokken zij in een woning die met de

bijbehorende gebouwen en terreinen op de Windmolenberg ten zuiden

van de St. Jacobskerk was gelegen, naast het Bethaniëklooster, en die tegen

betaling van 2500 Carolusguldens hun eigendom werd. In de daaropvol-

gende jaren ontstond hieruit door nieuwbouw, verbouw en door aankoop

van belendende panden, een nieuw kloostercomplex voor de Bossche

Wilhelmieten, dat met de wijding van de nieuwe kapel in juli 1549 als

voltooid kon worden beschouwd.^^

Baseldonk stond gedurende deze moeilijke jaren onder het bestuur van

prior Simon Pelgrom,^^ die Jacobus Donck in 1539 was opgevolgd. Pel-

grom kwam voort uit een vooraanstaande Bossche familie, waarvan ver-

scheidene leden bij het bestuur van de stad waren betrokken. Hij ontving

zijn opleiding aan de Latijnse school in zijn woonplaats, destijds een niet

onbelangrijk centrum voor de beoefening van de humanistische studies,

waar Pelgrom gestimuleerd werd zich actief met de klassieke letteren bezig

te houden. We komen hier straks nog op terug. Het convent doorstond

onder zijn leiding de verhuizing naar de Windmolenberg, en het had in

deze prior ook voor andere zaken een krachtige pleitbezorger bij de be-

stuurders in Den Bosch, Brussel en elders. In 1557 werd Pelgrom gekozen

tot algemeen overste van de Franse provincie van zijn orde, welke functie

hij tot zijn dood in 1572 heeft behouden.

Een nieuwe bedreiging deed zich voor omstreeks 1551/1552, toen de

inkomsten van Baseldonk werden betrokken bij een voorstel tot oprichting

van een reeks nieuwe bisdommen. Gelukkig voor de Wilhelmieten werd er

bij de inrichting van het bisdom Den Bosch in 1559 niet meer over hun

klooster gesproken.^^

Ondertussen was de hervormingsbeweging niet aan Den Bosch voorbij-

gegaan. Al vanaf het begin van de dertiger jaren zijn hier aanhangers van

de leer van Luther gesignaleerd, van wie sommigen als martelaar zijn

omgekomen, maar dit alles schijnt het leven in Baseldonk niet rechtstreeks

beroerd te hebben. Dit werd anders in het chaotische jaar 1566, toen overal

de vlam in de pan sloeg. Enkele dagen nadat de kerken, kapellen en

kloosters in Antwerpen door de beeldenstormers zwaar waren toegetakeld,

ging er een vernielende storm door Den Bosch, die ook aan het Wilhel-

mietenklooster grote schade heeft toegebracht. We staan er naar verhou-

ding uitvoerig bij stil op welke wijze deze bezittingen toendertijd door de

aanhangers van het calvinisme onder handen zijn genomen. Eerst geven

we een anonieme ooggetuige het woord:

„Ende nae dyen sy de voors. sint Jans kercke op den xxiij. Augusti hadden gespolieert

ende vernyelt, soe syn sy opten selven dach in de cloosters, te weten: op de Baselers,

Minnebroeders. Prekers. Cruys-bruederen, Bogarden, ende in de Vrouwe-cloosteren,

bynnen ende buyten deser stadt, rontomme geloopen als wuende honden, ende hebben

insgelijcx de kercken ende de cloosteren binnen seer jammerlijcke verdestrueert, berooft

ende vernyeh, alle autaeren, beelden, secreten ende al wat se vonden berooft ende

232

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen