Wetenschap en rekenschap - pagina 237

N A T U U R K U N D E EN S C H E I K U N D E

krachten die er bij in het spel zijn

Deze tendens, die nadruk legt op structuur en functie in plaats van op de vraag

wat „is" het in wezen, komt behalve in de natuurkunde en scheikunde, ook voor in

vele andere wetenschappen

2 1 3 Abstractie

Zoals zijdehngs in het voorgaande al duidelijk werd, gebruiken de natuur- en

scheikunde al meer abstracte, wiskundig geformuleerde theorieën De begrippen

worden door symbolen weergegeven en hun kwantitatieve maat komt voor in de

formules van de opgestelde theone Een schakel tussen de atomaire verschijnselen

en de theorie is het model De aanschouwelijke waarde van deze atoom- en

kernmodellen is vaak gering en geeft aanleiding tot misverstanden Ze verschaffen

voornamelijk de mogelijkheid tot een zodanige taalvorming dat men kan spreken

en denken over zaken, die niet of slechts zeer indirect, toegankelijk zijn voor de

zintuigelijke waarneming De theoretische vormgeving overheerst hierbij het

spraakgebruik Een bekend voorbeeld hiervan is het spraakgebruik in de quan-

tummechanica over het deeltjes- en het golfkarakter der materie Hierachter ligt

een zeer wezenlijke problematiek die, na diepgaande discussies, gevoerd heeft tot

een grote mate van overeenstemming, door de interpretatie van deze aspecten als

complementaire eigenschappen (Bohr) Dit resulteerde in een nauwkeurige vast-

stelling van de grenzen van hetgeen op sub-microscopische schaal onder kenbaar

is te verstaan

De abstractie gaat nog steeds verder in bv de klassificatie van het groot aantal

deeltjes, dat in de hoge-energie-fysica gevonden is met de methoden uit de groe-

pentheorie

De abstracte basistheorie van grote gebieden van de natuur- en scheikunde is de

quantum-mechanisch geformuleerde atoomtheorie Hierdoor zijn er overeen-

komsten ontstaan in het onderzoek van onderdelen van de natuur- en scheikunde

als de fysica van de vaste stof en de fysische chemie, de theoretische scheikunde en

de theoretische natuurkunde Hieruit groeit een — zij het ook een nog vrij zwak —

tegenwicht tegen het uiteenvallen van deze wetenschappen in afzonderlijke deel-

gebieden

2 1 4 Deel en geheel

Er IS een tendentie, die een steeds verdergaande splitsing van de natuur- en schei-

kunde in zelfstandige onderdelen bevordert De scheikunde heeft vanouds vele

onderafdelingen gekend, die op verschillende onderwerpen gericht waren en ook

verschillende methoden gebruikten de analytische-, de anorganische-, de orga-

nische scheikunde, de electro- en colloidchemie enz In de natuurkunde werden de

aanwezige deelgebieden langer bijeengehouden omdat er, veel eerder dan in de

scheikunde, theorieën waren ontwikkeld, als de mechanica, de electrodynamica en

de statistische mechanica, die grote groepen van verschijnselen onder een uit-

gangspunt brachten Gedurende de laatste vijftig jaar zijn de onderdelen van de

233

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen