Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 299

was de Franse koning Frans I. Hij probeerde van zijn hof een waar re-

naissancehof te maken en bevorderde de kunsten waar hij maar kon. Hij

haalde kunstenaars uit Itahë voor de bouw van zijn nieuwe paleis te

Fontainebleau en daar ontstond de renaissancestijl, die zijn weg zou vin-

den naar het Noorden van Europa. Er waren natuurlijk kunstenaars die

voor korter of langer tijd te Fontainebleau werkten, men kan ze in de

rekeningen terugvinden, doch niet minder belangrijk waren de boeken en

prenten waardoor de nieuwe stijl verbreid werd. Aanvankelijk zijn het

Italianen, die de prenten maken, later ook Franse en Nederlandse kunste-

naars. Deze prenten worden gedrukt en verspreid door de grote drukkers-

centra: Parijs, Lyon en Antwerpen.i

Antwerpen zal vanaf de jaren veertig een van de belangrijkste

uitgeverscentra worden, vanwaaruit boeken en prenten hun weg vinden

over Noord-West Europa. Niet alleen boeken en prenten, ook lettertypen

gaan dezelfde weg, in een versie van de Franse romeinse en cursieve letter,

gesneden door Franse emigre's, Fran9ois Guyot en Ameet Tavernier. In

het Marnix handschrift vinden we een lettertype dat het meest lijkt op

letters gesneden door Guyot."

De boeken en prenten die vanaf ca. 1550 te Antwerpen worden gedrukt,

en waarin men de nieuwe letters vindt en de nieuwe manier van versieren,

zijn zo belangrijk geweest, dat men van een Antwerpse stijl spreekt, of ook

wel van de Florisstijl, naar een van de kunstenaars, Cornells Floris.^^

Van Cornells Floris weten we vrijwel zeker, dat hij te Fontainebleau

heeft gewerkt: hij komt in de rekeningen voor. Hij moet daar kennis

gemaakt hebben met de nieuwe stijl, die gekenmerkt wordt door een

overvloed aan decoratieve elementen. Aanvankelijk zijn die ondergeschikt

aan de voorstelling, die door „Compartimenten" (een lijst van rolwerk)

omgrensd wordt. Daaromheen vindt men het hele repertoire van de an-

tieke kunst gebruikt als decoratie: hermen, putti, vruchtensnoeren, karya-

tiden, maskers, arabesken, grottesken. In de jaren veertig vindt men te

Antwerpen en Brussel hier en daar voorbeelden van deze nieuwe manier

van versieren, maar het zijn nog uitzonderingen.

Cornells Floris wordt genoemd als de man die de nieuwe stijl te Ant-

werpen introduceerde: in 1541 vinden we in de Liggeren van het Ant-

werpse Sint Lukasgilde voor het eerst initialen met rolwerk en grottesken.^*

Omstreeks diezelfde tijd geeft Cornells Bos zijn eerste serie prenten met

grottesken uit, naar het voorbeeld van een Italiaanse kunstenaar uit Fon-

tainebleau.^^ De schepping van de grotteskenstijl is echter niet het werk

geweest van enkele kunstenaars: er is in dit verband een gebeurtenis

geweest van verstrekkende betekenis, namelijk de intocht van Philips II in

Antwerpen in 1549. Kosten noch moeiten worden voor deze Blijde In-

comste gespaard: de stadssecretaris, Cornehus Scribonius, stelt een pro-

gramma op waar het hele Antwerpse Sint Lukasgilde aan meewerkt: „895

charpentiers, 234 painctres et 498 autres ouvriers, somme totalle 1796 et

estoient tous yceulx ouvriers de dedans la ville". Er verschijnt een verslag in

283

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen