Wetenschap en rekenschap - pagina 578

J KLAPWIJK

Mits van meetafde inbreng van het geloof verdisconteerd wordt, reikt ze tot over

de grenzen van de wetenschap. Ja, hierin blijkt wijsbegeerte christelijke wijsbe-

geerte te zijn, dat ze in gerichtheid op de grensproblemen al redenerend komt tot

de gelovige erkenning, dat ervaring en ervaringswetenschap haar bovenweten-

schappelijke condities hebben in de schepping en de Schepper, in Jezus Christus

als centrum en zin, in Gods wet en Gods Geest (Wb 138). Hoe Van Riessen deze

transcendentale deductie voltrekt, doet minder terzake, hij biedt ze ook slechts

bescheiden aan als een „proefneming" (Wb 130, 133). In elk geval wil hij een

loopplank leggen van kritische naar comprehensieve filosofie.'^

Alles draait hier om de stijl van filosoferen. Er moet worden gefilosofeerd in de

context van het christelijk geloof, in het contact met Gods Woord, met een moge-

lijk beroep op de open bijbel en niet maar op een ondersteld christelijk-religieus

„grondmotief (Wb 57). Dat is, dunkt me, filosoferen in de stijl van Vollenhoven,

in verwijderd verband zelfs in de geest van kerkvader Augustinus. Wijsbegeerte

groeit uit tot een omvattende begeerte naar ware wijsheid, die van Boven is, maar

die zij ondertussen wel kritisch-wetenschappelijk wil verantwoorden. Dooye-

weerds onderscheiding van een strikt wetenschappelijke, binnentheoretische èn

een religieuze, boventheoretische sfeer komt als kunstmatig te vervallen (Wb 130).

Wel erkent Van Riessen, dat de wijsgerige communicatie met andersgezinden

vanuit deze comprehensieve conceptie zo niet onmogelijk (Wb 130) dan toch

uiterst moeilijk wordt (Wb 139). Dit geldt voor hem temeer, omdat hij anders dan

Van Peursen de geschiedenis der wijsbegeerte ten diepste niet beheerst ziet door

Gods presentie maar door religieuze afval en antithese, zoals Kuyper, Vollenho-

ven en Dooyeweerd geleerd hebben (Wb 54, 58). Met laatstgenoemden houdt Van

Riessen ook uitdrukkelijk vast aan een goddelijke structurele wetsorde. Hij ziet

voorts de structuur van de wetenschap (anders dan Vollenhoven èn Dooyeweerd,

laat staan Van Peursen), als een gerichte poging om door analyse en abstractie,

door theorie en taal de wet (in de zin van Gods wet) voor de geschapen werke-

lijkheid tot uitdrukking te brengen (Wb 93, 140). Zwaartepunten van het huidige

onderzoek in zijn vakgroep betreffen onder meer de aard en de onderlinge ver-

houding van de wet, de werkelijkheid, de wetenschap en de taal.

Troost en de weg van ethiek naar antropologie

Binnen het kader van de algemene systematische wijsbegeerte neemt tegenwoor-

dig de ethiek een niet onbelangrijke plaats in. Het behoeft immers geen betoog, dat

de ontwikkelingen van deze tijd met een vlottende maatschappij, een voortwoe-

kerende wetenschap, een expansieve economie en een agressieve technologie het

zedelijk oordeel voor ontzaglijke problemen stellen. Om de ethische problematiek

onder ogen te zien werd in 1964 A. Troost (geb. 1916) benoemd tot buitengewoon

hoogleraar in de sociale ethiek, een vak dat tevoren door G. Brillenburg Wurth

gedoceerd was. In 1967 werd Troost gewoon hoogleraar. Hij doceert sedertdien

572

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen